Bireysel Güvenlik

e-Devlet Şifresi Çalındı: Ne Yapmalısın? İlk Adımlar

e-Devlet şifresi çalındı mı? Şifreni resmî yollardan yenile, iki aşamalı girişi aç, iletişim bilgilerini ve adına açılmış hatları kontrol et.

Yazan: AltaySec AkademiSon güncelleme: 13 Ekim 20266 dk okuma

e-Devlet şifresi çalındı ise ilk iş şifreni resmî yoldan yenilemektir. Tarayıcıya turkiye.gov.tr adresini kendin yaz, girebiliyorsan şifreni değiştir, giremiyorsan Şifremi Unuttum, e-imza, mobil imza ya da PTT yolunu kullan. Ardından iki aşamalı girişi aç, iletişim bilgilerini kontrol et ve adına açılmış telefon hattı olup olmadığına bak.

e-Devlet şifresi çalındı, ilk ne yapmalıyım?

Sırayı bozma. Önce erişimi geri al, sonra kapıları kapat.

Tarayıcıyı aç ve turkiye.gov.tr adresini kendin yaz. e-Devlet Kapısı'nın bu adres dışında bir adresi yoktur. Giriş işlemi de yalnız e-Devlet'in resmî giriş sayfasında yapılır.
Hâlâ girebiliyorsan kullanıcı menüsündeki Şifremi Değiştir sayfasından yeni şifre belirle.
Giremiyorsan bir sonraki bölümdeki yenileme yollarından birini kullan.
Girer girmez İletişim Seçeneklerim sayfasında cep telefonu ve e-posta adresinin sana ait olduğunu kontrol et.
İki Aşamalı Giriş özelliğini aç.
Aynı şifreyi başka bir yerde kullandıysan orayı da değiştir.
Şifreni bir bağlantıya yazdıysan o bağlantıyı sakla, bildirmen gerekecek.

Şifreni sahte bir ceza ya da borç mesajındaki bağlantıya girdiysen nasıl tuzağa düştüğünü sahte e-Devlet SMS'leri yazısında görebilirsin.

Şifreni hangi yollarla yenileyebilirsin?

e-Devlet Kapısı şifre unutulduğunda, kaybolduğunda ya da çalındığında aynı yolları sunar. Hangisini kullanacağın elindeki araca bağlıdır.

Yol	Ne gerekir	Nasıl yapılır
Şifremi Unuttum	Profilinde doğrulanmış cep telefonu (seçtiğin yönteme göre e-posta da)	Giriş sayfasındaki Şifremi Unuttum düğmesi, kimlik bilgisi ve telefona gelen güvenlik kodu
e-İmza, mobil imza, T.C. kimlik kartı, internet bankacılığı	Bu yöntemlerden biri	Bu yöntemle gir, Şifremi Değiştir sayfasından ücretsiz şifre belirle
PTT ya da Türksat Kablo ofisi	Geçerli kimlik belgesi, şahsen başvuru	Verilen geçici şifreyle ilk girişte yeni şifre belirlersin
Yurt dışı	Kimlik belgesi	Elçilik ya da konsolosluktan ücretsiz şifre

Şifremi Unuttum yolu yalnız 15 yaşını doldurmuş vatandaşlar ve mavi kartlılar için açıktır. Telefonun profilde doğrulanmamışsa bu yol çalışmaz. O zaman tablodaki diğer seçeneklere geçersin.

Yeni e-Devlet şifreni nasıl seçmelisin?

Çalınan şifrenin küçük bir değişikliğini seçme. Sonuna bir rakam eklemek ya da bir harfi büyütmek, saldırganın ilk deneyeceği şeydir. Şu kurallar yeterli:

Şifre yalnız e-Devlet'e ait olsun. E-posta, sosyal medya ya da oyun hesabında kullandığın şifreyi burada tekrar etme.
Uzun olsun. Birbiriyle ilgisiz birkaç kelimeden oluşan bir ifade hem akılda kalır hem de tahmin edilmesi zordur.
e-Devlet'in kendi uyarısına göre doğum tarihi, doğum yeri, T.C. kimlik numarası, hobiler, ardışık rakamlar ve "qwerty" gibi klavye dizileri kullanma.
Şifre ekranının istediği büyük harf, küçük harf, rakam ve özel karakter kurallarına uy.
Şifreyi kimseyle paylaşma, ekran görüntüsünü galeride tutma.

Uzunluğun neden karmaşıklıktan önemli olduğunu parolaların neden hızlı kırıldığını anlatan yazıda bulabilirsin. Parolaları güvenle saklamanın yolları için parola yöneticisi rehberine bak.

Şifren nasıl çalınmış olabilir?

Nasıl çalındığını bilirsen aynı açığı kapatırsın. En sık görülen yollar şunlar:

Sahte SMS ve e-posta: "Trafik cezanız var", "iadeniz hazır" diyen mesajdaki bağlantı, e-Devlet'e benzeyen bir sayfaya götürür. Mesaj tuzaklarının genel işaretlerini smishing rehberinde anlattık.
Telefonla isteme: Kendini e-Devlet, banka ya da kurum çalışanı diye tanıtan biri şifreni ya da gelen kodu ister. e-Devlet çalışanları seni arayıp şifre sormaz. Bu senaryonun bankacılık hâlini AnyDesk dolandırıcılığı yazısında bulabilirsin.
"Şifreni ver, ben hallederim": Kredi başvurusu, işe giriş ya da evrak takibi bahanesiyle şifre isteyen kişiler. e-Devlet bu durumda şifre vermemeni açıkça uyarıyor.
Sahte mobil uygulama: Resmî uygulamanın geliştiricisi "T.C. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı" olarak görünür. Benzer adlı başka uygulamaya giriş yapma.
Başka yerde sızan şifre: e-Devlet şifren başka bir sitede de kullanılıyorsa o sitenin sızıntısı yeterlidir. Kontrol yollarını şifre sızıntısı rehberinde bulabilirsin.
Ortak bilgisayar: İnternet kafe ya da iş yerindeki ortak cihazlar tuş kaydeden yazılım taşıyabilir.

Hesabında hangi ayarları kontrol etmelisin?

Şifreyi yeniledikten sonra saldırganın kalıcı bir yol bırakıp bırakmadığına bak. e-Devlet'te bu ayarlar kullanıcı menüsünde durur.

İletişim Seçeneklerim: Kayıtlı cep telefonu ve e-posta sana ait mi? Şifre yenileme kodu buraya gider. Yabancı bir numara varsa sil, kendi numaranı yazıp doğrula.
Kayıtlı Cihaz İşlemleri: İki aşamalı giriş açıksa tanımadığın kayıtlı cihazı sil.
Yedek Kod İşlemleri: Yedek kodların başkasının eline geçmiş olabilir. Yeni kod oluşturduğunda eskiler otomatik olarak geçersiz olur.
Erişim Kısıtlamaları: İnternet bankacılığı üzerinden e-Devlet'e girişi kullanmıyorsan kapat.
Şifre ile Girişi Kapat: e-İmza ya da mobil imzan varsa, bunlarla girip şifreyle girişi tamamen kapatabilirsin.

İki aşamalı giriş nasıl açılır?

İki aşamalı giriş, şifren çalınsa bile ikinci adımı geçemeyen kişinin hesabına girmesini engeller. Tarayıcıdan Şifre ve Güvenlik Ayarlarım sayfasındaki İki Aşamalı Giriş İşlemleri menüsünü kullanırsın.

Özellik için telefon numaranın kimlikle doğrulanmış olması gerekir. Bunu çipli kimlik kartını telefona NFC ile okutarak, e-imza ya da mobil imzayla giriş yaparak veya PTT şubesinde yapabilirsin. Açtıktan sonra girişi şu yollardan biriyle onaylarsın:

Kayıtlı cihazındaki e-Devlet uygulamasına gelen bildirimle.
Uygulamadaki Mobil Onay menüsüyle ya da karekod okutarak.
Kayıtlı cihaz yoksa Turkcell kullanıcısıysan BiP'e, değilse kimlikle doğrulanmış numarana gelen kodla.
Hiçbiri olmazsa önceden aldığın yedek kodla.

Yöntemlerin birbirine göre gücünü iki adımlı doğrulama rehberinde karşılaştırdık. Kısaca: SMS yerine kayıtlı cihaz onayını seç ve yedek kodları kâğıda yazıp evde sakla.

Adına işlem yapıldığından nasıl emin olursun?

e-Devlet'in uyarısına göre şifreni ele geçiren kişi birçok kişisel bilgine ulaşabilir ve adına işlem yapabilir. Zararın boyutunu anlamak için şu kontrolleri yap:

Telefon hatları: e-Devlet'teki Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu hizmetlerinden Mobil Hat Sorgulama ile adına kayıtlı hatları gör. Tanımadığın hat varsa ilgili operatöre başvur.
Banka hesapları: İnternet bankacılığında son işlemleri kontrol et. Para çıktıysa önce bankanı resmî müşteri hizmetleri numarasından ara, kartı ya da hesabı kapattır, işleme itiraz et. Sonraki adımlar izinsiz para çekildi rehberinde var.
E-posta hesabı: e-Devlet'e kayıtlı e-posta adresinin şifresini de değiştir. Saldırgan oradan da sıfırlama yapabilir.
Kayıtlar: Mesajların, arama kayıtlarının ve şüpheli bağlantının ekran görüntüsünü al. Tarih ve saatleri not et.

Nereye başvurmalısın?

Başvuru yeri sorunun türüne göre değişir:

Giriş ve şifre sorunu: e-Devlet Çağrı Merkezi 160 ya da sitedeki iletişim formu.
Şifreni isteyen kişi: e-Devlet Kapısı, şifre isteyen kişileri savcılığa bildirmeni öneriyor.
Dolandırıcılık: Dolandırıcılığa uğradıysan en yakın polis merkezine, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulun. Kayıtları ve ekran görüntülerini sakla.
Sahte site ve bağlantı: Zararlı bağlantıyı ve oltalama sitesini USOM'a bildir. USOM'un ihbar formu artık Siber Güvenlik Başkanlığı'nın sitesinde.

Şikâyete giderken kimliğini, sahte mesajın ve bağlantının ekran görüntüsünü, arayan numarayı, banka dekontlarını ve olayın tarih ile saatini yanına al. Bu kayıtlar soruşturmanın ve bankaya yapacağın itirazın dayanağıdır. Hayati tehlike içeren acil bir durumda 112'yi ara. Hesabına izinsiz girilmesi TCK 243'teki bilişim sistemine girme suçudur.

Sahte mesajı gerçeğinden ayırma refleksi pratikle gelişir. Olta oyununda gerçek ve sahte mesajları ayırt etmeyi deneyebilirsin.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

e-Devlet şifremi unuttum, telefonum kayıtlı değil, ne yapabilirim?

Şifremi Unuttum ekranı yalnız profilinde doğrulanmış cep telefonu olanlar için çalışır. Telefonun kayıtlı değilse e-imza, mobil imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla giriş yapıp Şifremi Değiştir sayfasından ücretsiz yeni şifre belirleyebilirsin. Bunlar da yoksa kimliğinle PTT şubesine ya da Türksat Kablo ofisine gidip yeni şifre alırsın.

e-Devlet çalışanı telefonda şifremi isteyebilir mi?

İsteyemez. e-Devlet Kapısı'nın güvenlik sayfasına göre çalışanlar dahil hiç kimse senden şifreni sormaz, şifreni göremez ve senin adına şifre değişikliği yapamaz. Kredi başvurusu ya da işe giriş bahanesiyle şifre isteyenlere de verme. Sitenin önerisi açık: senden e-Devlet şifreni isteyen kişiyi savcılığa bildir.

Şifremi kullanan kişi adıma neler yapabilir?

e-Devlet'in kendi uyarısına göre şifreni ele geçiren kişi birçok kişisel bilgine ulaşabilir ve adına işlem yapabilir. Bu yüzden şifreyi yeniledikten sonra iletişim bilgilerini, kayıtlı cihazları ve adına kayıtlı telefon hatlarını kontrol et. Banka hesaplarında tanımadığın işlem varsa bankanı resmî numarasından hemen ara ve itiraz et.

İnternet bankacılığıyla e-Devlet'e girişi kapatabilir miyim?

Evet. e-Devlet'in sık sorulan sorular sayfasına göre profil alanındaki Erişim Kısıtlamaları bölümünden internet bankacılığı üzerinden girişi kapatabilirsin. Açık seçeneğini işaretlemediğin sürece bu yolla giriş yapılamaz. e-İmza ya da mobil imzan varsa Güvenlik ve Ayarlar sayfasındaki Şifre ile Girişi Kapat seçeneği de vardır.

e-Devlet şifremi kaç ayda bir değiştirmeliyim?

e-Devlet'in güvenlik sayfası üç ayda bir değiştirmeyi öneriyor. NIST'in güncel parola rehberi ise takvime bağlı zorunlu değişim yerine şüphe anında değişimi esas alır. Pratik kural şu: şifren uzun ve yalnız e-Devlet'e özelse, iki aşamalı giriş de açıksa, sızıntı ya da şüphe olduğunda hemen değiştir.

e-Devlet
şifre çalınması
iki aşamalı giriş
hesap güvenliği
oltalama

İlgili yazılar

Okuduğunu uygula.

Yollarda ders ders ilerle, alıştırmalarla pekiştir.

Başla