USOM Nedir? Zararlı Bağlantı Nasıl Sorgulanır, Nasıl İhbar Edilir?

USOM nedir sorusunun kısa cevabı şu: Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi, Türkiye'de oltalama sitelerini ve zararlı bağlantıları inceleyen, doğruladığı adresleri resmî listeye ekleyip erişime kapattıran merkezdir. Kasım 2026 itibarıyla ihbar formu ve zararlı bağlantı listesi siberguvenlik.gov.tr adresinde. Bu yazıda bir linki listede sorgulamayı, ihbarı doğru yapmayı ve para çıktıysa kime gideceğini göreceksin.

USOM nedir, ne yapar, ne yapmaz?

USOM, siber olaylara ulusal düzeyde müdahale eden merkezdir. İngilizce kaynaklarda TR-CERT adıyla da geçer. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıklamasına göre 2013'te kuruldu ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde çalışmaya başladı.

Senin USOM'la işin çoğu zaman iki noktada kesişir: şüpheli bir adresi listede aramak ve oltalama sitesini bildirmek. Merkezin neyi yapıp neyi yapmadığını bilmek, yanlış kapıda zaman kaybetmeni önler.

Suç şikâyetinin nereye yapılacağı kanunda yazılıdır. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. USOM'a bildirim ise adresin başkalarına zarar vermesini durdurmak içindir. İkisi birbirinin yerini tutmaz.

USOM kapandı mı, eski USOM sitesine ne oldu?

USOM'un hizmetleri kapanmadı, adresi değişti. Siber Güvenlik Başkanlığı, 8 Ocak 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan 177 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kuruldu. Görev ve yetkilerini düzenleyen 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu 19 Mart 2025'te yürürlüğe girdi. Temmuz 2026'da 7590 sayılı Kanunla 7545'e bir geçiş hükmü eklendi. Bu hüküm, BTK'dan Başkanlığa devredilen bazı görev ve yetkilerin geçişini düzenliyor.

Eski USOM sitesi bugün yalnız bir duyuru gösteriyor. Duyuruya göre şu hizmetler artık siberguvenlik.gov.tr üzerinden yayımlanıyor:

• siber ihbar süreçleri ve CVE başvuruları,
• zararlı bağlantı listeleri,
• güvenlik bildirimleri ve teknik içerikler.

Eski ihbar ve liste bağlantıları da aynı duyuruya çıkıyor. Listenin .txt dosyası olarak paylaşımı 1 Haziran 2026'da sona erdi, kurumlar API servisine yönlendirildi. Eski bir haberdeki bağlantı seni duyuruya götürürse şaşırma. Doğru adres, tarayıcına kendin yazdığın siberguvenlik.gov.tr'dir.

Bir link USOM listesinde nasıl sorgulanır?

Linki açmadan alan adını kopyalar ve resmî listede ararsın. Adımlar şöyle:

1. Linke dokunma. Telefonda bağlantıya basılı tut ve kopyalama seçeneğini kullan. Bilgisayarda sağ tıklayıp bağlantı adresini kopyala.
2. Alan adını ayır. https://kargo-teslimat.example/odeme?id=42 adresinde aranacak kısım kargo-teslimat.example olur. Yol ve soru işaretinden sonrası gerekmez.
3. Resmî sayfayı aç. siberguvenlik.gov.tr adresini kendin yaz ve Zararlı Bağlantılar sayfasına geç.
4. Ara. "Adres ara" kutusuna alan adını yaz. İstersen tarih aralığı ve açıklama (kategori) süzgecini kullan.
5. Kaydı oku. Sonuç çıkarsa "Göster" düğmesiyle ayrıntıyı aç. Açıklama (kategori), kaynak, kritiklik seviyesi ve işlem tarihi orada yazar.

Bunu hemen tarayıcıda dene: Tehdit Panosu'nun "Zararlı adresler" sekmesine bir alan adı yaz, pano onu USOM'un resmî listesinde arar. Sonuçlar tıklanamaz, zararsızlaştırılmış metin olarak gelir. Pano ücretsizdir, giriş istemez ve veriyi saatte bir tazeler. Birkaç dakika önce eklenmiş bir kayıt için resmî sayfaya da bak.

Kayıttaki kategori kodu adresin neden listede olduğunu söyler. Kasım 2026'daki resmî kategori listesi şöyle:

Kritiklik seviyesi 1 ile 10 arasındadır. 1 en az riskli, 10 en riskli adresi gösterir. Kaynak sütunu kaydın nereden geldiğini yazar: USOM'un kendi tespiti, kurumların siber olaylara müdahale ekipleri (SOME) ya da ihbar gibi. Kasım 2026 başında listede 500 binden fazla kayıt vardı.

Listede yoksa link güvenli mi?

Hayır. Listede olmamak yalnız "henüz kayıt yok" demektir. Başkanlık bir adresi kanıt topladıktan sonra listeye ekler, bu da zaman alır. Yeni açılmış bir oltalama adresi bu yüzden listede görünmeyebilir.

Sorgu sonucunu kendi kontrolünle birleştir:

• Adresi sağdan sola oku. Asıl sahip, uzantının hemen solundaki addır. banka.giris-dogrula.example adresinin sahibi giris-dogrula.example'dır. Soldaki banka adı yalnız süstür.
• Acele ettiren mesajda dur. Ödenmemiş kargo ücreti, trafik cezası, kapanacak hesap gibi bahaneler seni düşünmeden tıklamaya iter.
• Kurumun adresini kendin yaz. Bankana, e-Devlet'e ya da kargo firmasına bağlantıdan değil, bildiğin adresten ya da resmî uygulamadan gir. e-Devlet'in adresi turkiye.gov.tr'dir.
• Alan adının yaşına bak. Birkaç gün önce tescil edilmiş bir adres köklü bir kurumu taklit ediyorsa şüphelen. Tescil kaydından tarihi okumayı Alan Adından Sunucuya laboratuvarında deneyebilirsin.

Sahte mağazayı ayırt etmek için sahte alışveriş sitesi kontrol listesine, e-posta tuzakları için phishing rehberine bak. Bir e-postanın gerçekten iddia ettiği alan adından gelip gelmediğini başlıktan okumak için SPF, DKIM ve DMARC nedir yazısına geç. Karar verme alışkanlığını Olta oyununda çalışabilirsin: e-posta, SMS, site ve QR örneklerinde oltalama mı güvenli mi diye seçersin, her yanlışta nedenini görürsün.

USOM'a ihbar nasıl yapılır?

Oltalama sitesini ya da zararlı linki Siber Güvenlik Başkanlığının ihbar formundan bildirirsin. Form Kasım 2026 itibarıyla şöyle işler:

1. siberguvenlik.gov.tr/ihbar sayfasını tarayıcına kendin yazarak aç.
2. E-posta adresini yaz. Bu alan zorunlu. Ad soyad ve telefon isteğe bağlı.
3. Mesaj başlığına konuyu kısaca yaz. Örneğin "Sahte kargo ödeme sitesi".
4. Mesaj alanına şüpheli adresi tam olarak yapıştır. Linkin sana nasıl ulaştığını (SMS, e-posta, reklam, sosyal medya), tarihini ve gönderen numarayı ya da adresi ekle.
5. Resimdeki doğrulama kodunu gir, KVKK aydınlatma metnini okuduğunu işaretle ve gönder.

Formda dosya ekleme alanı yok. Ekran görüntülerini kendi cihazında sakla, banka ya da kolluk isteyebilir. Formu kullanamıyorsan bildirimi [email protected] adresine e-postayla da gönderebilirsin.

Başkanlığın ihbar sayfası bildirilebilecek beş başlık sayıyor: sahte banka, kurum ya da firma siteleri (oltalama), cihazına sızan şüpheli dosyalar, kişisel verilerin izinsiz paylaşıldığı veri sızıntıları, kamu hizmetlerine yönelik kasıtlı engelleme girişimleri ve diğer siber tehditler. Yazılım açığı (CVE) başvuruları ayrı formdan yapılır. İhbar formundan gelen CVE başvuruları dikkate alınmıyor.

Bir uyarı daha var. Başkanlık, kendi adı kullanılarak gönderilen e-postalara itibar edilmemesini istiyor. "USOM'dan" gelen bir mesaj seni bir linke yönlendiriyor ya da bilgi istiyorsa, o mesaj da bildirilecek bir oltalamadır. Sahte kargo ve banka SMS'lerini nasıl tanıyacağını smishing yazısında bulabilirsin.

Hangi durumda kime başvurulur?

USOM adresi durdurur, parayı ya da hesabı geri getirmez. Durumuna göre doğru kapı şu:

Para çıktıysa ilk saatlerde yapılacakları izinsiz para çekildiğinde ne yapılır yazısında adım adım bulabilirsin. Bu kararları her gün kısa bir vakayla çalışmak istersen Günün olayı her gece Türkiye saatiyle yeni bir güvenlik vakası ve bir soru getirir. Cevap vermek ve serini tutmak için giriş yapman gerekir.

Siten yanlışlıkla USOM listesine girdiyse ne yaparsın?

Engel kaldırma talebini belgelerle e-postayla gönderirsin. Başkanlığın sık sorulan sorular sayfasına göre konu satırı "Zararlı Bağlantı Engel Kaldırma Talebi" olan e-posta [email protected] adresine gider ve şunları içerir:

Yeni satın aldığın bir alan adı listede çıkarsa da aynı yol geçerli. Adres, önceki sahibinin kullanımı yüzünden listede kalmış olabilir. Siten ele geçirildiyse ve içine sahte bir sayfa yerleştirildiyse önce temizle, sonra talep gönder. Başkanlık beyaz liste uygulaması olmadığını da belirtiyor. Yani bir adresi önceden "güvenli" diye kaydettiremezsin.

Kurumlar USOM listesini nasıl kullanır?

Kurumlar listeyi güvenlik cihazlarına API üzerinden aktarır. Başkanlığın sık sorulan sorularına göre API entegrasyonunu destekleyen cihazlara liste, Zararlı Bağlantılar sayfasındaki yönergelerle tanımlanabilir. .txt dosyası Haziran 2026'da kalktığı için ona dayanan eski entegrasyonların güncellenmesi gerekir.

Bir SOC analisti için bu liste bir gösterge kaynağıdır. Güvenlik duvarı ya da DNS kayıtlarında listedeki bir alan adına giden istek görürsen, o cihazı incelemeye alırsın. Komuta kontrol (MC) kaydına giden trafik, cihaza zararlı yazılım bulaşmış olabileceğini düşündürür. Göstergelerin ve tehdit akışlarının nasıl kullanıldığını tehdit istihbaratı yazısında okuyabilirsin.

Kaynaklar

• Siber Güvenlik Başkanlığı: Siber olay bildirimi (ihbar formu)
• Siber Güvenlik Başkanlığı: Zararlı bağlantılar listesi
• Siber Güvenlik Başkanlığı: Sık sorulan sorular (zararlı bağlantılar ve engel kaldırma)
• USOM: Hizmetlerin siberguvenlik.gov.tr adresine geçiş duyurusu
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: Türkiye'nin siber güvenlik kalkanı USOM (Eylül 2024)