Sahte Alışveriş Sitesi Nasıl Anlaşılır? 10 Kontrol

Sahte alışveriş sitesi nasıl anlaşılır sorusunun tek bir cevabı yok, birkaç kontrolün toplamı var. Alan adı, şirket bilgisi, fiyat, ödeme yöntemi ve sitenin geçmişi birlikte değerlendirilir. Piyasanın çok altındaki fiyat, yalnız havale isteyen ödeme sayfası ve ulaşılamayan bir şirket en güçlü alarmlardır. Aşağıdaki on kontrolü kartını çıkarmadan önce yap.

Sahte e-ticaret siteleri nasıl çalışır?

Sahte bir mağazanın iki hedefi olabilir. Birincisi parayı alıp ürünü hiç göndermemek. İkincisi kart bilgini ve bankanın gönderdiği onay kodunu toplayıp kartınla başka harcamalar yapmak. İkincisi daha tehlikelidir, çünkü sipariş tutarından çok daha fazlasını kaybedebilirsin.

Bu siteler çoğu zaman aynı malzemeyle kurulur:

• Bilinen bir markanın ürün fotoğrafları ve logosu.
• Sosyal medyada ya da arama sonuçlarında reklam.
• "Son 3 ürün" yazısı ve geri sayım sayacı.
• Gerçeğine benzeyen ama bir harfi ya da eki farklı bir alan adı.

Siteler kısa ömürlüdür. Şikâyetler birikince kapanır, başka bir adla yeniden açılır. Bu yüzden "hakkında kötü yorum yok" demek güvenilir olduğu anlamına gelmez. Sitenin yeni açılmış olması da başlı başına bir alarmdır.

Sahte mağaza çoğu zaman sahte kargo mesajıyla devam eder. Siparişten sonra "gümrük ücreti" ya da "adres güncelleme" bağlantısı gelirse sahte kargo ve banka SMS'leri yazısındaki kontrolleri uygula.

Sahte alışveriş sitesi nasıl anlaşılır? 10 kontrol

Tek bir kontrol yeterli değildir. İki ya da üç alarm bir aradaysa siteyi kapat.

En çok işe yarayan üç kontrolün ayrıntısı şöyle:

Alan adı. Mağazanın adresini aramadan ya da reklamdan değil, kendin yazarak aç. Sahte adresler gerçeğine çok benzer: fazladan bir tire, "outlet" ya da "indirim" gibi bir ek, farklı bir uzantı. Kilit simgesi bu konuda bir şey kanıtlamaz. Kilidin neyi gösterip neyi göstermediğini HTTPS ve kilit simgesi yazısında anlattık.

ETBİS kaydı. Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'nde (ETBİS) kayıtlı işletmeleri site sorgulama sayfasından arayabilirsin. Bakanlık aynı sayfada önemli bir uyarı yapıyor: kayıt, işletmenin yalnız elektronik ticaret mevzuatındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini gösterir, sitenin güvenli olduğunu garanti etmez. Bakanlık ETBİS karekod uygulamasını da Eylül 2025'te sonlandırdı. Bu yüzden sitedeki bir logoya ya da karekoda değil, sorgulama sayfasındaki sonuca bak.

Ödeme yöntemi. Sadece havale ya da kripto kabul eden, kartla ödemeyi "sistem arızası" bahanesiyle kapatan bir mağazadan uzak dur. Bir sonraki bölüm bunun nedenini anlatıyor.

Hangi ödeme yöntemi seni daha iyi korur?

Ödeme yöntemi, bir sorun çıktığında elinde ne kaldığını belirler.

Kartla yapılan alışverişlerde bankaların sunduğu itiraz sürecine ters ibraz (chargeback) denir. İş Bankası'nın açıklamasına göre bu süreç teslim edilmeyen ürünler ve yetkisiz işlemler için kullanılır. Başvurunun çoğu durumda 120 gün içinde yapılması gerekir ve sonuçlanması 180 güne kadar sürebilir. Süreler bankaya ve itiraz nedenine göre değişir. Kendi bankanın koşullarını uygulamadan ya da müşteri hizmetlerinden öğren.

Birkaç alışkanlık riski daha da düşürür:

• Banka uygulamandan internet alışverişi için ayrı bir sanal kart oluşturabiliyorsan onu kullan ve limitini düşük tut.
• Kartı internet alışverişine yalnız ihtiyaç olduğunda aç.
• Bankanın onay SMS'ini ya da mobil onay ekranını vermeden önce oku. Türkiye Bankalar Birliği de bu mesajların içeriğine dikkat edilmesini istiyor. Tutar ya da işlem beklediğinden farklıysa onaylama.
• Satıcı seni pazar yerinin dışına, WhatsApp'a ya da kişisel bir hesaba yönlendiriyorsa alışverişi bırak.

Kart bilgisi girdiysen ya da ürün gelmediyse ne yaparsın?

Durumuna göre ilk adım değişir.

Para çıktıysa şu sırayı izle:

1. Bankanı ara. Kartın arkasındaki ya da bankanın resmî sitesindeki numarayı kullan. Kartı ya da hesabı kapattır ve işleme itiraz et. Kayıt numarasını not al.
2. Kayıtları sakla. Site adresini, sipariş onayını, dekontu, yazışmaları ve ödeme sayfasının ekran görüntüsünü bir klasörde topla.
3. Şikâyette bulun. En yakın polis merkezine, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvur. Bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak işlenen dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine göre nitelikli dolandırıcılıktır ve hapis cezasının alt sınırı dört yıldır.
4. Siteyi bildir. Sahte mağazanın adresini USOM'a ilet. USOM'un ihbar süreçleri artık Siber Güvenlik Başkanlığı ihbar sayfasından yürütülüyor. Reklamı gördüğün platforma da bildir.

Bankadan izinsiz para çıktığını gördüysen ilk günün ayrıntılı planı hesaptan izinsiz para çekildi yazısında. Sahte sayfaya girdiğin onay kodunun neden bu kadar değerli olduğunu doğrulama kodu dolandırıcılığı yazısı anlatıyor. Aynı parolayı başka yerde kullandıysan şifrem sızdırıldı mı rehberindeki adımları izle.

Satıcı gerçek ama sözünü tutmuyorsa durum farklıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre mesafeli satışta on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkın vardır. Uyuşmazlık kanundaki parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurman zorunludur. Bu yollar yalnız ulaşılabilir, gerçek bir satıcıya karşı işe yarar. Sahte mağazada asıl yolun bankan ve şikâyettir.

Sahte siteyi tanıma alışkanlığını nasıl geliştirirsin?

Kontrol listesi bir süre sonra refleks olur. Hızlanmak için iki şey yapabilirsin.

Birincisi, alışveriş yaptığın mağazaların adreslerini yer imine ekle ve hep oradan gir. Reklamdan gelen her yeni mağazayı önce bu yazıdaki tabloyla sına. İkincisi, sahte bağlantıları ayırt etmeyi oyunla çalış. Olta oyununda önüne gelen site, SMS ve e-postalara "olta mı, güvenli mi" diye karar verirsin. Bir sahte ödeme sayfasının cihazda nasıl iz bıraktığını görmek istersen saha görevlerinde tarayıcı geçmişinden sahte alan adını bulduğun bir senaryo var.

Oltalamanın genel mantığını phishing rehberinde bulabilirsin.

Kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı ETBİS: Site sorgulama
• Ticaret Bakanlığı ETBİS: Karekod uygulaması sonlandırılmıştır
• Mevzuat Bilgi Sistemi: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• İş Bankası: Ters ibraz (chargeback) nedir, başvurusu nasıl yapılır?
• Türkiye Bankalar Birliği: Dolandırıcılık Eylemleri ve Korunma Yöntemleri (2022)