İçeriğe atla
← Blog
Savunma

Honeypot (Bal Küpü) Nedir? Saldırganı Tuzağa Çeken Sistem

Honeypot (bal küpü), saldırganı çekmek için gerçek bir sunucu, hesap ya da dosya gibi görünecek biçimde kurulan tuzak sistemdir. Meşru bir kullanıcısı ve gerçek bir iş yükü olmadığı için ona gelen her bağlantı şüphelidir. Savunma ekibi bu temasları kaydeder, saldırganın yöntemini öğrenir ve gerçek sistemlere yönelen saldırıyı erken fark eder.

Yazan: AltaySec AkademiSon güncelleme: 9 dk okuma
Bu konunun dersi: Yanlış pozitifin gerçek maliyetiMavi Takım yolu · 13 dk · ücretsiz, kayıt gerekmez

Honeypot nedir sorusunun kısa cevabı şu: saldırganı çekmek için kurulan, gerçek bir sunucu ya da dosya gibi görünen ama hiçbir gerçek işi olmayan tuzak. Türkçede bal küpü denir. Meşru bir kullanıcının ona dokunması için neden yoktur, bu yüzden gelen her bağlantı şüphelidir. Bal küpü saldırıyı durdurmaz, görünür kılar. Aşağıda türlerini, honeytoken'ı, yasal sınırı ve kriptodaki ters anlamını bulacaksın.

Honeypot nedir ve nasıl çalışır?

Honeypot, savunma ekibinin bilerek kurduğu sahte bir hedeftir. NIST'in güvenlik sözlüğü, tanımı IETF'in RFC 4949 sözlüğünden aktarır. Buna göre bal küpü, saldırganlara çekici görünecek biçimde tasarlanmış bir sistem ya da sistem kaynağıdır. Bu bir web sunucusu da olabilir, sunucudaki tek bir dosya da. Adı da sözlükteki benzetmeden gelir: bal ayıyı nasıl çekiyorsa tuzak da saldırganı öyle çeker.

Mantığı basit bir kurala dayanır. Gerçek bir sunucuya her gün çok sayıda meşru bağlantı gelir ve analist saldırıyı bunların arasından ayıklamak zorundadır. Bal küpünün ise meşru kullanıcısı yoktur. ENISA'nın 2012 tarihli bal küpü çalışmasının yazdığı gibi, yapılandırma hatası dışında ona yapılan her temas istenmeyen ya da kötü niyetli bir hareket demektir. Bu yüzden bal küpü alarmı az yanlış pozitif üretir.

İnternete açık, sahte bir SSH hizmeti çalıştıran bal küpünün kaydı sadeleştirilmiş hâliyle şöyle görünür:

2026-11-14 03:12:08 tuzak-ssh baglanti  kaynak=198.51.100.23
2026-11-14 03:12:09 tuzak-ssh giris     kullanici=root   sonuc=reddedildi
2026-11-14 03:12:11 tuzak-ssh giris     kullanici=admin  sonuc=kabul (sahte kabuk)
2026-11-14 03:12:15 tuzak-ssh komut     "uname -a"

Bu sunucuda kimse çalışmıyor. Yine de gece üçte biri kapıyı zorluyor, sahte kabuğa düşünce de sistemi tanımaya çalışıyor. Analist buradan saldırganın IP adresini, denediği kullanıcı adlarını ve attığı komutları öğrenir. SANS Internet Storm Center'ın DShield bal küpü sayfası, sıradan bir ev bağlantısının bile büyük olasılıkla günde birkaç saldırı göreceğini yazar. Gönüllülerin bal küplerinden ve güvenlik duvarlarından SANS ISC'ye gönderdiği bu kayıtları Tehdit Panosu'nda tarayıcıda, ücretsiz izleyebilirsin. Panoda en çok hedeflenen portlar ve saldırı trafiğinin raporlandığı ülkeler saatte bir yenilenir.

Fikir yeni değil. Kâr amacı gütmeyen Honeynet Project 1999'dan beri saldırganların araçlarını ve taktiklerini inceleyip öğrendiklerini paylaşıyor.

Düşük ve yüksek etkileşimli honeypot farkı nedir?

Bal küpleri en çok saldırgana ne kadar gerçek bir ortam sunduklarıyla ayrılır. Buna etkileşim düzeyi denir. Düşük etkileşimli tuzak bir hizmeti taklit eder, yüksek etkileşimli tuzak ise gerçek bir sistem sunar.

ÖzellikDüşük etkileşimliYüksek etkileşimli
Ne sunarHizmetin taklidi: sahte bir SSH girişi, sahte bir web sayfasıGerçek işletim sistemi ve uygulama, çoğu zaman sanal makinede
Ne öğretirIP adresi, denenen parolalar, tarama düzeni, bilinen saldırılarSaldırganın içeride ne yaptığı, araçları, bilinmeyen açıklar
Kurulum ve bakımKolay, az kaynak isterZor, sürekli izleme ve çok kaynak ister
Fark edilmeKolay: taklitteki kusurlar ele verirDaha zor
RiskDüşük: arkada gerçek sistem yokYüksek: ele geçirilirse başka sistemlere saldırmak için kullanılabilir
Tipik kullanımKurum ağında erken uyarı, geniş sensör ağlarıAraştırma: saldırganın davranışını ve yeni araçlarını incelemek

ENISA'nın çalışmasına göre düşük etkileşimli bir bal küpü henüz bilinmeyen (sıfırıncı gün) açıkları taklit edemez, çünkü taklit edilecek davranışın önceden yazılması gerekir. Yüksek etkileşimli tuzak gerçek yazılım çalıştırdığı için böyle bir saldırıyı yakalayabilir. Bedeli, saldırganın gerçekten bir sistemi ele geçirmiş olmasıdır.

Etkileşim düzeyinin yanında bal küpleri neyi taklit ettiklerine göre de adlandırılır:

  • Sunucu bal küpü: Açık bir port ya da hizmet gibi davranır, gelen bağlantıyı bekler.
  • İstemci bal küpü (honeyclient): Tersini yapar. Şüpheli web sitelerini kendisi ziyaret eder ve tarayıcıya saldıran sayfaları yakalar.
  • Spam tuzağı: Gerçek bir kişiye hiç verilmemiş bir e-posta adresidir. Bu adresi ancak adresleri toplu toplayan biri bulabilir, bu yüzden ona gelen her ileti spamdir.
  • Sahte veritabanı: SQL enjeksiyonu ve yetki kötüye kullanımı denemelerini kaydeder.
  • Honeynet: Birden çok bal küpünden oluşan ve gerçek bir şirket ağını taklit eden tuzak ağdır.

Düşük etkileşimli bir SSH tuzağının kaydı, gerçek bir Linux sunucusunun auth.log dosyasına çok benzer. Bu izi okumayı Kapıyı Kim Zorluyor saha görevinde deneyebilirsin. Tarayıcıdaki ücretsiz terminalde başarısız girişleri sayar, en çok deneme yapan IP'yi bulur, saldırganın içeri girip girmediğini doğrular ve fail2ban ile kapıyı kapatırsın.

Honeytoken nedir? Sahte anahtar ve sahte belge

Honeytoken, bütün bir sistem değil, tuzak kurulmuş küçük bir veri parçasıdır: bir parola, bir erişim anahtarı, bir belge ya da bir veritabanı satırı. Kimse onu kullanmamalıdır. Kullanıldığı anda alarm çalar.

Sık görülen örnekler şunlar:

  • Sahte bulut anahtarı: Bir yapılandırma dosyasına bırakılmış, hiçbir yetkisi olmayan bir erişim anahtarı. Biri bu anahtarla bağlanmayı denerse ekip, dosyanın sızdığını anlar.
  • Sahte belge: Paylaşılan klasörde "maaslar-2026.xlsx" gibi çekici adlı bir dosya. Açıldığında arka planda bir adrese istek gider ve alarm üretir.
  • Sahte kullanıcı hesabı: Dizinde duran ama kimsenin kullanmadığı bir hesap. MITRE D3FEND bu tekniği saldırganı aldatmak için oluşturulmuş kimlik bilgisi diye tanımlar. Biri bu hesapla oturum açmaya çalışırsa tespit kuralı tetiklenir.
  • Sahte müşteri kaydı: Yalnız veritabanında duran bir e-posta adresi. Bu adrese ileti gelmeye başlarsa veritabanının dışarı çıktığını anlarsın.

Thinkst'in ücretsiz Canarytokens hizmeti bu fikri herkese açar. Belgeleri, Kasım 2026 itibarıyla bulut erişim anahtarından Word ve PDF belgesine, QR kodundan DNS adına kadar onlarca token türünü sayar ve bunları ağ için hareket sensörüne benzetir.

Honeytoken'ın gücü hafif olmasıdır: ayrı bir sunucu ya da sürekli bakım istemez. Zayıf yanı her tuzakla aynıdır: yalnız biri ona dokunduğunda bir şey söyler. Köstebek oyunundaki Bal Küpü rolü de aslında böyle bir tuzaktır; oyun onu "tuzak hesap" diye tanıtır.

Honeypot neye yarar, neye yaramaz?

Bal küpü dar ama net bir iş yapar: kendisine gelen saldırıyı gürültüsüz biçimde görür.

Neye yarar:

  • Erken uyarı: İç ağdaki bir tuzağa dokunan makine ya ele geçirilmiştir ya biri yetkisini aşıyordur ya da bir ayar hatası vardır. Üçü de incelenmeyi hak eder. ENISA, bal küplerinin iç tehdide karşı da kullanılabileceğini yazar.
  • Temiz veri: Gelen trafik baştan şüpheli olduğu için analist meşru trafiği ayıklamakla uğraşmaz.
  • Tehdit istihbaratı: Saldırganın IP adresleri ve bıraktığı dosyaların özetleri (hash) IOC olarak paylaşılır. Bu veri tehdit istihbaratı ekiplerinin ham maddesidir.
  • Av için hipotez: Tuzakta görülen bir teknik, "aynı şey gerçek sunucularımızda da oldu mu?" sorusunu doğurur. Tehdit avı çoğu zaman böyle bir soruyla başlar.

Neye yaramaz:

  • Kendisine gelmeyeni görmez: ENISA'nın vurguladığı gibi, gerçek sunuculara doğrudan yönelen saldırıyı fark etmez ve engellemez. Alarm gelmemesi saldırı olmadığı anlamına gelmez.
  • Koruma katmanı değildir: Güvenlik duvarının, saldırı tespit sisteminin ve uç noktadaki EDR'nin yerine geçmez. ENISA bal küplerini IDS ve IPS ürünlerinin tamamlayıcısı sayar.
  • Kandırılabilir: Tuzağı fark eden saldırgan ondan uzak durur ya da analizi bozmak için bilerek yanıltıcı veri bırakır.
  • Bakım ister: Unutulmuş, güncellenmemiş bir bal küpü işe yaramaz. Daha kötüsü, saldırganın eline geçmiş bir sunucuya dönüşebilir.

Bal küpünü ağ teleskobuyla (darknet) karıştırma. Buradaki darknet, dark web değildir. Ağ teleskobu kullanılmayan IP bloklarına gelen trafiği yalnız dinler. Bal küpü ise saldırgana cevap verir.

Köstebek'te Bal Küpü rolü nasıl oynanır?

Köstebek, AltaySec Akademi'de tarayıcıda oynanan ücretsiz bir sosyal çıkarım oyunudur. Bir şirket ağına köstebekler sızmıştır. Gece herkes gizlice kendi işini yapar, sabah raporu gecenin olaylarını yazar, gündüz masada konuşulur ve gizli oyla biri karantinaya alınabilir.

Rollerden üçü bu yazının konusuyla doğrudan ilgilidir:

  • SOC Analisti: Her gece bir hesabı tarar, sonuç Olağan ya da Şüpheli gelir. Rootkit ve İçeriden Biri de Olağan görünür, yani olağan sonuç masum demek değildir.
  • Baş Köstebek: Ekibiyle hedef seçer ve saldırıyı kendisi yürütür. Bu yüzden kurbana bağlanmış sayılır ve iz bırakır.
  • Bal Küpü: Masadaki kişi sayısına göre oyunda bir ya da iki kez tuzak kurar. Tuzak kurduğu gece ona gelen saldırı boşa gider ve ona bağlanan herkes sabah raporunda adıyla çıkar.

İşin incelikli yanı burada başlar. Bal Küpünü tarayan, izole eden ya da izini süren Mavi Takım oyuncuları da listeye düşer. Yani tuzağa bağlanan herkes köstebek değildir. Gerçek bir SOC'de de bal küpüne dokunan her bağlantı saldırgan çıkmaz. ENISA, meşru trafiğin tuzağa düşmemesine dikkat edilmesini, aksi hâlde yanlış alarm üretebileceğini yazar. Listeyi gören masa kanıtı tartmadan oy verirse masum birini karantinaya alabilir. Oylamada "Kimse" seçeneğinin bulunması bu yüzden önemlidir: kanıt yetmiyorsa kimseyi çıkarmamak da bir karardır.

Oyunun Rol Rehberi gerçekle oyunu ayıran çizgiyi açıkça yazar: oyunda tuzak saldırıyı boşa çıkarır, gerçekte bal küpü korumaz, tespit eder. Bir ipucu daha gerçek hayata uyar: Bal Küpü olduğunu söylersen köstebekler senden uzak durur. Tuzak, gizliyken değerlidir.

Kasım 2026 itibarıyla hesap açmadan Eğitim Vardiyası ile başlayabilirsin. Üç botla yaklaşık üç dakikalık bir av oynarsın, koç her adımı anlatır ve sen SOC Analisti olursun. Gerçek oyuncularla masaya oturmak için ücretsiz bir hesapla giriş yapman gerekir. Bal Küpü, birkaç maç bitirdikten sonra açılan Derin Savunma rollerindendir. Kayıt okumayı sıfırdan öğrenmek istersen tarayıcıda çalışan ücretsiz siber güvenlik eğitimine göz at.

İnternete açık honeypot kurmak riskli mi? Yasal ve etik sınır

Evet, özellikle yüksek etkileşimli bir tuzak riskli bir iştir. Karar vermeden önce şu dört noktayı bil:

  1. Kontrolü kaybetmek: ENISA, bal küpünü tamamen güvenli hâle getirmenin mümkün olmadığını yazar. Ele geçirilen bir tuzak, saldırganın başka sistemlere saldırdığı bir sıçrama noktasına dönüşebilir. ENISA, tuzak başka bir sisteme saldırıda kullanılırsa doğacak sorumluluğu ayrı bir hukuki soru olarak anar ve CERT'lere kendi ülkelerinde hukuk danışmanına başvurmayı önerir.
  2. Ev ve okul ağı: Ev modeminde tuzak için dışarıdan erişim açmak, hatalı bir ayarla aynı ağdaki telefonlara ve bilgisayarlara da yol açabilir. Ayrıntısını port açmak güvenli mi yazısında bulursun. Okulun ya da iş yerinin ağına izin almadan bal küpü koymak, yöneticinin bilmediği bir sistem eklemek demektir ve kurum kurallarına aykırı olabilir.
  3. Geri saldırı: Tuzağa düşen IP'ye geri girmeye çalışmak savunma sayılmaz. Türk Ceza Kanunu'nun 243. maddesine göre bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek ya da orada kalmaya devam etmek suçtur. Üstelik o IP saldırganın değil, ele geçirilmiş başka birinin cihazı ya da kiralık bir sunucu olabilir. Genel çerçeve için hacking yasal mı yazısına bak.
  4. Kişisel veri: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi diye tanımlar. Tuzağın kaydettiği IP adresleri ve kullanıcı adları bu kapsama girebilir. Kurum bu kayıtları ne kadar tutacağını ve kimlerle paylaşacağını önceden belirlemelidir.

Konuyu merak ediyorsan doğru sıra şu: önce kayıt okumayı öğren, sonra internetten yalıtılmış bir ortamda dene. Böyle bir ortamı kurmayı sanal siber güvenlik laboratuvarı yazısı anlatır. Somut bir hukuki durum için bir avukata danış.

Kriptoda honeypot ne demek?

Kripto dünyasında aynı kelime ters yönde kullanılır. Tuzağı savunma ekibi değil, dolandırıcı kurar ve hedef kolay kazanç peşindeki kullanıcıdır.

  • Akıllı sözleşme tuzakları: Lüksemburg Üniversitesi araştırmacılarının USENIX Security 2019'da yayımladığı çalışma, Ethereum'da açığı varmış gibi görünen ama gizli bir tuzak taşıyan sözleşmeleri inceledi. Açığı kullanıp kolay para kazanacağını sanan kişi tuzağa düşer. Araştırmacılar 2 milyondan fazla sözleşmede 690 tuzak sözleşme ve 240 kurban buldu. Tuzakları kuranların toplam kazancı 90.000 doları aştı.
  • Alınır ama satılamaz token: Günlük konuşmada honeypot çoğu zaman satın alabildiğin ama satamadığın ya da paraya çeviremediğin bir token anlamına gelir. Blokzincir güvenlik firması CertiK bu tuzağı, kullanıcının alabildiği ama sonra satamadığı token diye anlatır. Satış sayısının sıfır ya da çok az görünmesini ve alım satım kanallarındaki tanıtımı da uyarı işareti sayar.

Kendini korumak için "erken giren kazanır" diye acele ettiren gruplara güvenme. Cüzdanına kendiliğinden gelen bilinmeyen tokenlarla etkileşime girme. Kurtarma ifadeni hiçbir sayfaya yazma ve kimseyle paylaşma. İfadeyi ele geçiren kişi cüzdanının tamamını boşaltabilir. Ayrıntısı kurtarma ifadesi dolandırıcılığı yazısında. Para kaybettiysen işlem kayıtlarını ve ekran görüntülerini sakla, en yakın polis merkezine, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulun.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

Honeypot kurmak yasal mı?

Kasım 2026 itibarıyla Türk Ceza Kanunu'nda bal küpüne özel bir madde yok. Kendi sistemine ya da yazılı izin aldığın bir sisteme tuzak kurmak tek başına suç olarak tanımlanmış değil. Sınır tuzağın ötesinde başlar. Saldırganın cihazına geri girmeye çalışmak TCK 243 kapsamında suç olabilir. Kaydedilen IP adresleri de kişisel veri sayılabilir. Kurumlar bu yüzden önce hukuk birimine danışır.

Honeypot saldırıyı engeller mi?

Hayır, bal küpünün asıl işi engellemek değil, fark etmektir. Saldırganın tuzakta geçirdiği zaman gerçek sistemlere ayıramadığı zamandır, bu dolaylı bir kazançtır. Ama gerçek sunucuya doğrudan gelen saldırıyı görmez ve durdurmaz. Güvenlik duvarı, saldırı tespit sistemi, EDR ve düzenli güncelleme gibi önlemlerin yerine geçmez, onları tamamlar.

Honeypot ile honeynet farkı nedir?

Honeypot, tuzak kurulmuş bir sistemdir. Honeynet ise birden çok bal küpünün gerçek bir şirket ağı gibi bir araya getirildiği tuzak ağdır: sunucular, veritabanları ve yönlendiriciler birlikte durur. Honeynet saldırganı daha uzun oyalar ve ağın içinde nasıl ilerlediğini gösterir. Karşılığında kurmak, izlemek ve saldırganın dışarı taşmasını önlemek çok daha fazla emek ister.

Saldırgan honeypot olduğunu anlayabilir mi?

Evet, dikkatli bir saldırgan çoğu zaman anlar. ENISA'nın bal küpü çalışmasına göre özellikle düşük etkileşimli tuzakların koda gömülü sabit metinler, kendine özgü hizmet karşılama satırları ya da protokolün kusurlu taklidi gibi ayırt edici izleri olur. Tuzağı fark eden saldırgan ondan uzak durabilir ya da kayıtları bozmak için bilerek yanıltıcı veri gönderebilir.

Kriptoda honeypot token nasıl anlaşılır?

Bir token alabildiğin hâlde satamıyor ya da paraya çeviremiyorsan honeypot tuzağında olabilirsin. İşlem geçmişinde neredeyse hiç satış görünmemesi güçlü bir uyarı işaretidir. Seni hemen almaya zorlayan grup ve hesaplara güvenme. Para kaybettiysen işlem kayıtlarını ve ekran görüntülerini sakla, en yakın polis merkezine, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulun.

  • honeypot
  • bal küpü
  • honeytoken
  • aldatma teknolojisi
  • tehdit istihbaratı

İlgili yazılar

Okuduğunu uygula.
Ücretsiz. Hesap açınca bitirdiğin dersler puanıyla hesabına geçer.
İlk derse başla