Veri Sızıntısında Görüldü Uyarısı Ne Demek? Ne Yapmalı?

iPhone'un Parolalar uygulamasında ya da Chrome'da bir hesabın yanında "veri sızıntısında görüldü" uyarısını görmek ürkütücüdür. İlk akla gelen soru "Hacklendim mi?" olur. Çoğu durumda cevap hayır. Ama uyarıyı görmezden gelmek de hata, çünkü o parola artık saldırganların deneme listesinde.

Bu yazı tek bir uyarıyı çözüyor: ne demek, neden çıkar ve ne yapmalısın. E-postanın hangi sızıntılarda geçtiğini genel olarak kontrol etmek istiyorsan e-postam ve şifrem sızdırıldı mı yazısı tüm araçları anlatıyor.

Veri sızıntısında görüldü uyarısı ne demek?

"Veri sızıntısında görüldü" uyarısı, kayıtlı parolalarından birinin daha önce internete sızmış parola listelerinde bulunduğunu söyler. Hesabına birinin girdiğini söylemez.

Apple'ın kılavuzuna göre iPhone, parolalarını izler ve bilinen veri sızıntılarında görünenler olursa seni uyarır. Uyarı Parolalar uygulamasındaki Güvenlik bölümünde çıkar. Hesaba dokununca sorunu açıklayan bir ileti görürsün.

Burada kritik bir ayrıntı var. Apple'ın güvenlik belgesine göre iPhone, parolanın kendisini sızmış parolalar listesiyle karşılaştırır. Yani eşleşme, senin hesabının sızdığını değil, aynı parolanın dünyada bir yerde sızdığını gösterir. "Ankara1923" gibi bir parolayı başka biri de kullanmış ve onun hesabı sızmış olabilir. Sonuç senin için yine aynı: o parola artık güvenli değil.

Chrome uyarısı bu yüzden daha ciddidir. Google'ın yardım sayfasına göre Chrome, kullanıcı adını ve parolayı birlikte kontrol eder. Uyarı çıkmışsa o çift büyük olasılıkla bir sızıntı dosyasında açıkta duruyordur.

Bu uyarı hacklendiğim anlamına mı gelir?

Hayır, bu uyarı tek başına hesabına birinin girdiği anlamına gelmez; parolanın deneme listelerinde olduğu ve risk altında olduğun anlamına gelir. Hacklenip hacklenmediğini anlamak için hesabın kendi giriş kayıtlarına bakman gerekir.

Saldırganlar sızmış parola listelerini toplu deneme için kullanır. Buna credential stuffing denir. Bir sitede sızan e-posta ve parola çiftini yüzlerce başka sitede otomatik olarak denerler. Aynı parolayı birden çok yerde kullandıysan, uyarı çıkan hesap dışındaki hesapların da risk altındadır.

Hesabına girildiğini gösteren işaretler başkadır: tanımadığın cihazdan giriş bildirimi, değişmiş e-posta ya da telefon, senin göndermediğin mesajlar. Bunları görüyorsan durum artık sızıntı değil, ele geçirilmiş hesaptır. Öyleyse hesabım çalındı: ilk 1 saat yazısındaki adımlara geç.

Uyarı çıkınca ne yapmalıyım?

Uyarı çıkan parolayı hemen değiştir, aynı parolayı kullandığın diğer hesapları da bul ve hepsine farklı parola ver. Ardından iki adımlı doğrulamayı aç.

iPhone'da adımlar şöyle:

1. Parolalar uygulamasını aç ve Güvenlik'e dokun.
2. Uyarı çıkan hesaba dokun. Gerekirse Parolayı Kopyala ile eski parolayı al; site değiştirirken eskisini isteyebilir.
3. Parolayı Değiştir'e dokun ve parolayı sitenin ya da uygulamanın kendi ekranında değiştir.
4. Site izin veriyorsa parola yerine geçiş anahtarına (passkey) geç. Apple da kılavuzunda bu yükseltmeyi önerir.
5. Aynı ya da benzer parolayı kullandığın diğer hesapları Güvenlik listesinde ara ve onları da değiştir.
6. O hesapta iki adımlı doğrulamayı aç.
7. E-posta hesabından başla. E-postayı ele geçiren, diğer hesapların parolasını sıfırlayabilir.

Chrome'da ise Google Şifre Yöneticisi'ni açıp soldaki Kontrol bölümüne gir. Google'ın yardım sayfasına göre passwords.google.com adresindeki Şifre Güvenliği ekranı da aynı işi görür. Liste sana güvenliği ihlal edilmiş, yeniden kullanılmış ve zayıf parolaları ayrı ayrı gösterir.

Parola seçerken "Ankara1923!" gibi bir kalıbın sonuna rakam eklemek işe yaramaz. Saldırganların araçları bu kalıpları da dener. Parolaları sen hatırlamaya çalışma; bırak parola yöneticisi üretsin. Passkey'in nasıl çalıştığını passkey nedir yazısı anlatıyor.

Uyarı hangi sitenin sızdırdığını neden söylemez?

iPhone'un uyarısı sitenin adını söylemez, çünkü kontrol hesabını değil yalnız parolanın kendisini sızıntı listesinde arar. Hangi sızıntıdan geldiğini bilmez.

Apple'ın Platform Güvenliği belgesi bu yöntemi anlatır. Belge yazıldığında sızmış parolalar listesi yaklaşık 1,5 milyar paroladan oluşuyordu. En sık sızan parolaların küçük bir listesi telefonun kendisinde durur ve eşleşme anında uyarı verilir. Kalanı için telefon, parolanın şifrelenmiş ve gizlenmiş bir türevini, özetin yalnız ilk 15 bitiyle birlikte Apple'a gönderir. Karşılaştırma telefonda biter, parolan Apple'a açık hâlde gitmez.

Have I Been Pwned'ın Pwned Passwords hizmeti de benzer bir fikirle çalışır. Parola telefonunda ya da tarayıcında özetlenir. Hizmete özetin yalnız ilk 5 karakteri gider, tam karşılaştırma senin cihazında yapılır. Bu yönteme k-anonimlik denir.

Bu yüzden uyarının "hangi site" bilgisini vermemesi bir eksik değil, gizliliğin bedelidir. Hangi sızıntılarda e-postanın geçtiğini öğrenmek istersen Have I Been Pwned'da e-posta araması yapabilirsin.

Uyarıyı görmezden gelebilir miyim?

Uyarıyı gizleyebilirsin, ama parolayı değiştirmeden gizlemek riski ortadan kaldırmaz. Gizleme yalnız artık kullanmadığın ya da kapanmış siteler için mantıklıdır.

Apple'a göre artık var olmayan bir site için uyarı alıyorsan o hesabı Parolalar uygulamasından silebilirsin. İlgilenemeyeceğin bir öneriyi ise Güvenlik bölümünde hesaba dokunup Gizle ile saklayabilirsin. Uyarıları tamamen kapatmak için Ayarlar > Uygulamalar > Parolalar altındaki Riskli Parolaları Sapta seçeneği var. Bu seçeneği açık tutman önerilir.

Bazı durumlar gerçekten düşük risklidir. Örneğin yalnız bir kez kullandığın ve hiçbir kişisel veri ya da ödeme bilgisi içermeyen eski bir forum hesabı. Bu durumda bile en iyi seçenek hesabı tamamen silmektir.

Türkiye'deki veri ihlallerini nereden öğrenirim?

Türkiye'de kurumların bildirdiği veri ihlalleri, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun (KVKK) sitesindeki "Veri İhlali Bildirimleri" bölümünde yayımlanır. Bir alışveriş sitesi, banka ya da kargo şirketi ihlal bildirirse orada görürsün.

KVKK, veri sorumlusunun ihlali öğrendiği andan itibaren en kısa sürede ve en geç 72 saat içinde Kurul'a bildirmesini ister. Bu kuralın ayrıntılarını KVKK veri ihlali bildirimi yazısında anlattık. Bir şirketin ihlal bildirimine adın karıştıysa, şirkete KVKK kapsamında başvurup hangi verinin etkilendiğini sorabilirsin.

Parolamın bir daha sızmaması için ne yapmalıyım?

Parolanın sızmasını tamamen önleyemezsin, çünkü sızıntı çoğu zaman senin değil sitenin hatasıdır; ama her hesapta farklı parola kullanarak sızıntının zararını tek hesapla sınırlarsın.

Parolanın ne kadar dayanıklı olduğunu oyun gibi test etmek istersen AltaySec Akademi'deki ücretsiz Parola oyunu iyi bir başlangıç. Parolaların sunucuda nasıl saklandığını ve neden sızınca kırılabildiğini merak ediyorsan Temeller yolu bunu Türkçe ve uygulamalı anlatır.

Kaynaklar

• Apple, iPhone Kullanma Kılavuzu: Zayıf veya riskli parolaları değiştirme
• Apple Platform Güvenliği: Password Monitoring
• Google Hesabı Yardım: Güvenliği ihlal edilmiş şifreleri değiştirme
• Google Chrome Yardım: Chrome şifrelerinizi nasıl korur?
• Have I Been Pwned: Pwned Passwords ve k-anonimlik
• KVKK: Veri İhlali Bildirimleri