İstenmeyen SMS ve Arama Engelleme e-Devlet: İYS Neyi Durdurmaz?

İstenmeyen SMS engelleme e-Devlet üzerinden şöyle yapılır: turkiye.gov.tr'de Ticaret Bakanlığının "Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi" hizmetine gir, numaranı ekle ve istemediğin markaların mesaj ve arama izinlerini kaldır. Ret ücretsizdir. Şirket gönderimi en geç 3 iş günü içinde durdurmak zorundadır. İYS yalnız kayıtlı şirketlerin reklamını keser. Dolandırıcı SMS'ini, doğrulama kodunu ve kargo bildirimini durdurmaz.

Aşağıda adımları, İYS'nin durdurduğu ve durduramadığı iletilerin tablosunu, "ret verdim, hâlâ geliyor" durumunun yedi nedenini, şikâyet yolunu ve telefonundaki engelleme ayarlarını bulacaksın. Bilgiler ve ekran adları Ekim 2026'daki resmî sayfalara dayanır.

İYS nedir ve istenmeyen SMS'i nasıl durdurur?

İYS (İleti Yönetim Sistemi), şirketlerin sana reklam SMS'i, tanıtım araması ve tanıtım e-postası göndermek için aldığı izinlerin tutulduğu ulusal veri tabanıdır. Ticaret Bakanlığı sistemi kurmakla TOBB'u görevlendirdi. Sistemi TOBB'un bu iş için kurduğu İleti Yönetim Sistemi A.Ş. işletir.

İYS bir kapı gibi çalışır. Ticari ileti gönderen şirketler İYS'ye kaydolur ve onayı görünmeyen alıcıya ileti göndermez. SMS'i şirket adına gönderen aracı firma da her gönderimden önce İYS'ye alıcının onayı olup olmadığını sorar. Sen izni kaldırınca kayıtlı şirketin mesajı bu kontrolde takılır.

İzinler üç kanalda ayrı tutulur: arama, mesaj ve e-posta. Bir kanaldaki ret yalnız o kanalın iznini kaldırır. Bu ayrım, yazının geri kalanında sık sık karşına çıkacak.

İstenmeyen SMS engelleme e-Devlet'ten nasıl yapılır?

e-Devlet yolu şöyledir:

1. turkiye.gov.tr'ye gir ve arama kutusuna "Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi" yaz ya da hizmet sayfasını doğrudan aç. Hizmeti Ticaret Bakanlığı sunar. Giriş için e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, çipli kimlik kartı ya da internet bankacılığı kullanılabilir.
2. Telefon numaranı ve kullandığın e-posta adreslerini iletişim adresi olarak ekle.
3. Sana ileti gönderme izni olan markaların listesini aç. İzinler arama, mesaj ve e-posta için ayrı tutulur.
4. İstemediğin markanın izinlerini kaldır. Mesaj iznini kaldırmak aramayı durdurmaz, ikisine de bak.
5. İşlemden sonra ekranın görüntüsünü tarihiyle sakla. Şikâyet gerekirse ret tarihini göstermene yarar.

e-Devlet'e girmek istemiyorsan İYS'nin vatandaş sayfasını kullan. İYS'nin açıklamasına göre profil oluşturmadan, numarana ya da e-posta adresine gelen doğrulama koduyla girip tüm işletme ve markalar için tercihlerini yönetebilirsin. Hizmet her kanaldan ücretsizdir.

Tek bir markayı hızlıca durdurmak için iletinin içindeki ret yolunu da kullanabilirsin. Kayıtlı şirketlerin ticari iletilerinde genelde ücretsiz bir ret yolu yer alır. Bunu yalnız gerçekten müşterisi olduğun markalarda yap. Tanımadığın göndericiye cevap yazmak yerine İYS'yi kullan.

Menü ve düğme adları zamanla değişir. Bir adımı bulamazsan e-Devlet'in arama kutusuna hizmetin adını yazman yeterlidir.

İstenmeyen arama engelleme e-Devlet'te ayrı mı yapılır?

Aynı hizmetten yapılır, ama ayrı bir izindir. İYS izinleri kanal kanal tutar ve ret yalnız seçtiğin kanaldaki izni kaldırır. Bir markanın SMS iznini kaldırıp arama iznini açık bırakırsan seni aramaya devam edebilir. Her markada arama iznine ayrıca bak.

Arama sırasında da itiraz edebilirsin. Arayan kendini tanıtmazsa hangi şirket adına aradığını sor. Sonra iznini kaldırdığını açıkça söyle. Sözlü reddin kanıtı zayıftır, bu yüzden aynı gün İYS'den de kaldır.

Kim olduğunu söylemeyen, gizli ya da sürekli değişen numaradan arayanı İYS listende bulamazsın. Onu telefonunun ayarlarıyla susturursun. Ayarları aşağıda bulacaksın.

İYS neyi durdurur, neyi durdurmaz?

İYS yalnız onaya bağlı ticari iletileri durdurur. Bazı iletiler için onay gerekmez, bazıları da İYS'nin kapsamına hiç girmez.

Bilgilendirme ayrımı önemlidir. Tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat bildirimleri için onay gerekmez. Kargo bildiriminin altına kampanya eklenmişse bu iletiyi ekran görüntüsüyle şikâyet edebilirsin. Kurala aykırı olup olmadığına ticaret il müdürlüğü karar verir.

Doğrulama kodları da İYS ile kesilmez. İYS'nin açıklamasına göre bankayı izin listenden çıkarsan bile ödeme ve giriş kodları gelmeye devam eder. Dolandırıcıların asıl peşinde olduğu da bu kodlardır. Kodu isteyen aramalara karşı doğrulama kodu dolandırıcılığı yazısına bak.

İYS'de ret verdim, neden hâlâ SMS geliyor?

İlk cevap süredir. Şirket, reddi aldıktan sonra 3 iş günü içinde gönderimi durdurur. İYS'ye göre cumartesi, pazar ve resmî tatiller iş gününden sayılmaz. Cuma günü ret verdiysen ve araya resmî tatil girmezse pazartesi, salı ve çarşamba sayılır. Süre dolduysa sırayla şunlara bak:

1. Yanlış kanal: SMS iznini kaldırdın, ama ileti aramadan ya da e-postadan geliyor. Her kanalı ayrı kapat.
2. Tacir kaydı: İYS'ye göre bir numara hem bireysel hem tacir olarak kaydedilebilir. İş yeri numaralarında kurallar farklıdır ve iletiler sen ret verene kadar gelebilir. Numaran bir iş yerine de kayıtlıysa tacir izinlerini de kapat.
3. Marka listende yok: İYS'ye göre izin listende olmayan bir şirket sana ticari ileti gönderiyorsa şikâyet hakkını kullanabilirsin.
4. Bilgilendirme iletisi: Sipariş, fatura ya da borç bildirimi ret kapsamına girmez. İçinde reklam varsa şikâyet edebilirsin.
5. Operatör iletisi: Hattının bağlı olduğu operatörün kendi kampanyaları İYS kapsamı dışındadır. Bunun için operatörünün müşteri hizmetleriyle görüş.
6. Dolandırıcı: Kayıt dışı göndericiler İYS sorgusu yapmaz. Senin retin onları etkilemez.
7. Hatırlamadığın eski izin: 2020-2021'deki geçişte şirketler eski onay kayıtlarını İYS'ye yükledi. O dönemde kontrol etmediğin izinler listende hâlâ duruyor olabilir. Listende tanımadığın marka varsa iznini şimdi kaldır. Hiç onay vermediğin hâlde sonradan eklenmiş bir izin görüyorsan şikâyet et.

İstenmeyen SMS ve arama için nereye şikâyet edilir?

Şikâyet, Ticaret Bakanlığının Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi'ne (TİSS) yapılır. İYS'ye göre bunu e-Devlet'teki aynı adlı hizmetten ya da TİSS vatandaş portalından yapabilirsin. Oturduğun ildeki ticaret il müdürlüğüne yazılı başvuru da yapabilirsin.

SMS şikâyetinde şu bilgiler istenir:

• T.C. kimlik numaran ve telefon numaran
• Abonesi olduğun operatörün adı
• Göndericinin numarası, numara yoksa mesajda görünen marka ya da işletme adı
• İletinin geldiği tarih ve saat
• İletinin görsel bir örneği, yani ekran görüntüsü

Arama şikâyetinde ekran görüntüsü yerine arayan numara, tarih, saat ve görüşmenin konusu istenir. Şikâyeti iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapmalısın. Yalnız kendi numarana ya da e-posta adresine gelen iletiler için şikâyet edebilirsin. Başvuru önce İYS üzerinden ön incelemeden geçer, sonra ticaret il müdürlüğü sonuçlandırır.

TİSS ticari iletiler içindir. Mesaj seni sahte bir sayfaya çekmeye çalışıyorsa bu dolandırıcılıktır ve yolu farklıdır. Zararlı bağlantıyı USOM'a bildir. Dolandırıldıysan en yakın polis merkezine, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulun. Kayıtları ve ekran görüntülerini sakla. Para çıktıysa önce bankanı resmî müşteri hizmetleri numarasından ara, kartını ya da hesabını kapattır ve işleme itiraz et.

Dolandırıcı SMS ve aramaları neden İYS'ye takılmaz?

Çünkü İYS bir izin defteridir, spam filtresi değildir. Kurala uyan şirketler ve aracı firmaları her gönderimden önce İYS'ye sorar. Dolandırıcı ne kayıt yaptırır ne de sorgu yapar. Senin İYS'deki tercihin onun gönderimini değiştirmez.

Bu yüzden şu üç kuralı aklında tut:

• MERSİS numarası güven belgesi değildir. Ticari SMS'lerde çoğu zaman şirketin MERSİS numarası yazar. Dolandırıcı gerçek bir şirketin numarasını kendi mesajına kopyalayabilir. Bağlantıya güvenme, işlemi markanın uygulamasından ya da adresini kendin yazarak yap.
• "İznini onayla" mesajı şüphelidir. İzin vermek ya da kaldırmak için SMS'teki bir bağlantıya ihtiyacın yoktur. İzinlerini görmek için turkiye.gov.tr'ye ya da İYS'ye adresi kendin yazarak gir.
• Tanımadığın numaraya cevap yazma. "RET" ya da "DUR" yazmak, numaranın aktif olduğunu karşı tarafa gösterir. Ret işini İYS'den yap.

Kargo ve banka kılığındaki mesajları ayırmanın yolları sahte kargo ve banka SMS'leri yazısında. Kendini banka çalışanı olarak tanıtan aramaları AnyDesk dolandırıcılığı yazısında, polis ya da savcı taklidini sahte polis rehberinde anlattık. Gerçek mesajla sahtesini ayırmayı Olta oyununda birkaç dakikada deneyebilirsin.

Telefonda istenmeyen arama ve SMS nasıl engellenir?

İYS'nin durduramadığını telefonun kendisi süzer. Aşağıdaki ayarlar Ekim 2026'da Apple'ın iOS 27 kılavuzundan ve Google'ın yardım sayfalarından alındı. Eski sürümlerde adlar farklı olabilir:

Üç ayrıntı işini kolaylaştırır:

• Kodları kaçırma. Apple'ın kılavuzuna göre iPhone'da bilinmeyen gönderenleri taradığında Bildirimlere İzin Ver bölümünden doğrulama kodu gibi zamana duyarlı mesajlara izin verebilirsin.
• Sessize Al herkesi susturur. Kargo kuryesinin ya da hastanenin araması da sesli mesaja düşer. Önemli bir arama bekliyorsan ayarı geçici olarak kapat.
• Bildirmek engellemekten fazlasıdır. Google'a göre Mesajlar'daki spam bildirimi, numaranın ve son mesajın bir kopyasını operatörüne de iletebilir. Samsung gibi üreticilerin kendi uygulamalarında ayar adları farklıdır, ayarlarda "engellenen numaralar" ya da "spam" ara.

Numaranı şirketlere daha az nasıl verirsin?

Alışverişte ya da üyelikte "kampanyalardan haberdar olmak istiyorum" kutusunu boş bırak. Kutu önceden işaretli gelmişse işareti kaldır. Teslimat için yalnız gereken numarayı ver.

Numaranın hangi şirkette durduğunu ve kimlerle paylaşıldığını KVKK başvurusuyla sorabilir, silinmesini isteyebilirsin. Adımlar KVKK başvurusu ve veri silme yazısında. İnternete dağılmış iletişim bilgilerini toplamak için dijital ayak izi azaltma planını izle.

Kaynaklar

• Mevzuat: Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik
• İYS: Sıkça sorulan sorular (vatandaşlar)
• Ticaret Bakanlığı: İleti Yönetim Sistemi (İYS)
• Apple: iPhone'da aramaları tarama ve engelleme
• Google: Arayan kimliği ve spam koruması