Telefonu Satmadan Önce Ne Yapmalı? Sıfırlama ve Silinen Veri Kurtarılır mı?
Telefonu satmadan önce ne yapmalı? Yedek, hesap çıkışı ve sıfırlamayı doğru sırayla yap, sıfırlanan telefondan veri kurtarılır mı öğren.
Telefonu satmadan önce ne yapmalı sorusunun cevabı altı adımlık bir sıradır: yedek al, WhatsApp'ı ve doğrulama uygulamalarını yeni telefona taşı, Google ya da Apple hesabından çık, telefonun şifreli olduğunu kontrol edip fabrika ayarına sıfırla, SIM ve hafıza kartını çıkar, e-Devlet ve banka cihaz kayıtlarını temizle. Şifreli telefonda sıfırlama verinin anahtarını siler, eski veri okunamaz.
Aşağıda her adımın nedenini, sıfırlanan telefondan veri kurtarılıp kurtarılamayacağını ve ikinci el telefon alırken nelere bakacağını bulacaksın. Menü adları marka ve sürüme göre değişir. Bu yüzden yolları genel tarif ettik ve kesin adım için Apple ile Google'ın destek sayfalarına bağlandık.
Telefonu satmadan önce ne yapmalı? Sıralı kontrol listesi
Sıra önemli, çünkü bazı adımlar ancak telefon elindeyken ve henüz silinmemişken yapılabilir. Doğrulama uygulamasını taşımadan sıfırlarsan kodlara erişimi kaybedersin. Hesaptan çıkmadan sıfırlarsan alıcı telefonu kuramaz.
| Sıra | Adım | Atlarsan ne olur |
|---|---|---|
| 1 | Fotoğraf, kişi ve dosyaların yedeğini al | Sıfırlamayla birlikte gider |
| 2 | WhatsApp'ı ve doğrulama uygulamalarını yeni telefona taşı | Sohbetleri ve iki adımlı doğrulama kodlarını kaybedebilirsin |
| 3 | Google ya da Apple hesabından çık | Telefon alıcıda senin hesabını ister, kurulum yapılamaz |
| 4 | Şifrelemeyi kontrol et, fabrika ayarına sıfırla | Verilerin telefonda kalır |
| 5 | SIM kartı, eSIM'i ve hafıza kartını ayır | Hattın ve dosyaların telefonla gider |
| 6 | e-Devlet, banka ve hesap cihaz listelerini temizle | Eski telefon onay cihazın olarak listede kalır |
Bir ayrıntı daha: Google, hesap şifreni yakın zamanda sıfırladıysan telefonu sıfırlamadan önce 24 saat beklemeni önerir. Şifre sıfırlamayı satıştan hemen önceye bırakma.
Sıfırlanan telefondan veri kurtarılır mı?
Modern ve şifreli bir telefonda pratikte hayır. Bunu sağlayan silme değil, şifrelemedir.
Bir dosyayı sildiğinde dosya sistemi çoğu zaman yalnız o dosyanın kaydını "silindi" diye işaretler. Veri, üzerine yeni bir şey yazılana kadar diskte durur. Şifresiz eski telefonlarda ve hafıza kartlarında silinen fotoğrafların geri getirilebilmesinin nedeni budur.
Bugünkü telefonlarda durum farklı:
- Android: Android 10 ve sonrasıyla piyasaya çıkan bütün cihazlar dosya tabanlı şifreleme kullanmak zorundadır. Dosyalar, telefonun güvenli donanımında korunan anahtarlarla şifreli durur.
- iPhone: Apple'ın güvenlik belgesine göre telefona parola koyduğun anda Veri Koruma kendiliğinden açılır. Silme işlemi anahtarı yok eder. Apple, anahtarın bu şekilde silinmesinin bütün dosyaları kriptografik olarak erişilemez hâle getirdiğini yazar.
Yani fabrika ayarı her baytı tek tek ezmez, kilidin anahtarını yok eder. Anahtarsız şifreli veri, okunamayan bir yığındır. Bu yüzden modern bir telefonda ayrıca "güvenli silme" uygulaması kurmana gerek yok. İşletim sisteminin kendi sıfırlaması yeterli.
| Durum | Sıfırlamadan sonra veri riski |
|---|---|
| Android 10 ve sonrasıyla çıkmış telefon | Pratikte yok |
| Parolası olan iPhone, "Tüm İçerikleri ve Ayarları Sil" | Pratikte yok |
| Android 9 ve öncesiyle çıkmış, şifrelemesi kapalı telefon | Var. Önce şifrele, sonra sıfırla |
| Harici depolama olarak kullanılan hafıza kartı | Var. Kart telefonun şifreli alanının dışında |
| Google, iCloud ve WhatsApp yedekleri | Telefonla silinmez, hesabında kalır |
Silinen bir dosyanın neden iz bıraktığını kendi gözünle görmek istersen Diskte silinmiş iz avı labını aç. Şüpheli bir bilgisayardan alınmış disk görüntüsünün dökümlerini okursun. Dizin listesinde silinmiş olarak işaretli bir dosyayı bulur, kaydının adını, boyutunu ve zaman damgalarını hâlâ taşıdığını görürsün. Şifresiz bir diskte silinen dosya böyle iz bırakır. Lab tarayıcıda çalışır, kurulum istemez ve ücretsizdir. Cevaplarını kontrol etmek için ücretsiz bir hesap yeterli.
Yedek nasıl alınır, WhatsApp ve doğrulama uygulamaları nasıl taşınır?
Teslimden sonra telefondaki veriyi geri alamazsın. Bu yüzden yedek, listenin en başında durur.
Fotoğraf ve dosyalar. Android'de Google hesabının yedeğini ya da üreticinin aktarma aracını kullan. iPhone'da iCloud yedeği alabilir ya da iki telefon yan yanayken Apple'ın Hızlı Başlangıç özelliğiyle doğrudan aktarabilirsin. Apple'ın önemli bir uyarısı var: iCloud'a bağlıyken kişileri, fotoğrafları ya da belgeleri elle silersen bunlar iCloud'dan ve diğer cihazlarından da silinir. Elle temizlemek yerine sıfırlamayı kullan.
WhatsApp. Sohbet ayarlarından yedek al ya da iki telefon arasında sohbet aktarımını kullan. Yeni telefonda numaranı doğruladığında hesap oraya geçer. İki adımlı doğrulama açıksa yeni telefonda PIN'in istenebilir, taşımadan önce onu hatırladığından emin ol. Hesabı korumanın diğer yollarını WhatsApp hesabım ele geçirildi rehberinde bulabilirsin.
Doğrulayıcı uygulamalar. Google Authenticator, eski telefonda hesapları dışa aktarıp yenisinde QR kodu taratmana izin verir. Kodları Google hesabınla eşitlediysen yeni telefonda giriş yapınca gelirler. Başka bir uygulama kullanıyorsan onun aktarma seçeneğine bak. Aktarma yoksa her hesabın güvenlik ayarından doğrulayıcıyı yeni telefona yeniden kur ve yedek kodlarını al. Yöntemlerin farkı iki adımlı doğrulama yazısında.
Google ya da Apple hesabından neden çıkmalısın?
Hesaptan çıkmak, telefona bağlı hırsızlık korumasını kapatır. Bu korumanın adı iPhone'da Etkinleştirme Kilidi, Android'de cihaz korumasıdır. Amaç, çalınan bir telefonun sıfırlanıp başkası tarafından kullanılmasını önlemektir.
Android. Google'ın anlatımıyla telefon izinsiz sıfırlanırsa yalnız Google hesabının ya da ekran kilidinin bilgisine sahip kişi onu kullanabilir. Korumayı kapatmak için Google hesabını cihazdan kaldırırsın. Ayarlar'daki hesaplar bölümüne gir, Google hesabını seç ve kaldır. Samsung gibi bazı üreticilerin kendi hesabı da telefonda kayıtlı olabilir. Hesaplar listesinde böyle bir hesap görürsen onu da kaldır.
iPhone. Ayarlar'da adına dokun, aşağı kaydır ve Çıkış Yap'ı seç. Apple Hesabı parolan istenebilir. Kasım 2026 itibarıyla Apple'ın sayfasına göre iOS 26 ve sonrasında bu akışta telefonu silme seçeneği de çıkar. Apple'ın listesindeki diğer adımlar:
- Apple Watch eşleşmesini kaldır.
- Android'e geçiyorsan iMessage kaydını sil. Yoksa iPhone kullananların gönderdiği mesajlar yeni telefonuna ulaşmayabilir.
- Eski telefonu Apple Hesabındaki güvenilir aygıtlar listesinden çıkar.
Fabrika ayarına sıfırlama nasıl yapılır?
Hesaptan çıktıktan sonra telefonu ayarlardan sıfırla. Sıfırlama geri alınmaz, bu yüzden yedeğin bittiğinden emin ol. Google, Android telefonu sıfırlamadan önce pili en az yüzde 70'e kadar şarj etmeni önerir.
| Android | iPhone | |
|---|---|---|
| Nereden | Çoğu telefonda Ayarlar uygulamasındaki sıfırlama seçenekleri. Yol markaya göre değişir, üreticinin destek sayfasına bak | Ayarlar > Genel > iPhone'u Aktar veya Sıfırla > Tüm İçerikleri ve Ayarları Sil |
| Ne ister | Ekran kilidi PIN'i, deseni ya da şifresi | Telefon parolası, gerekirse Apple Hesabı parolası |
| eSIM | Sıfırlama ekranında eSIM'leri silme seçeneği varsa işaretle | Silerken eSIM profilini de silmeyi seç |
Eski bir Android telefon kullanıyorsan önce şifrelemeyi kontrol et. Ayarlar'ın arama kutusuna "şifreleme" yaz. Telefon şifreli görünmüyor ve şifreleme seçeneği sunuyorsa önce şifrele, sonra sıfırla.
Sıfırlama bitince telefon kurulum ekranıyla açılmalı. Bu ekranda kendi hesabınla yeniden giriş yapma. Telefonu bu hâliyle teslim et.
SIM kart, eSIM ve hafıza kartını ne yapmalısın?
SIM kart ve hafıza kartı senindir, telefonla gitmez. Satıştan önce ikisini de çıkar.
- SIM kart: Hattın ve numaran karta bağlıdır. Mobil imza kullanıyorsan o da bu karttadır. Kartı yeni telefona tak. Yeni kart almak ya da eSIM'e geçmek bankada SIM değişikliği blokesine yol açabilir. Bazı bankalar aynı kartın yeni telefona takılmasında da bloke uygulayabilir. Bu durumda ne yapacağın SIM kart değişikliği blokesi yazısında.
- eSIM: Hattını yeni telefona taşımak için operatörünün resmî kanalını kullan. Eski telefonu sıfırlarken eSIM profilini de sil.
- Hafıza kartı: Satışa katma. Android'in belgelerine göre telefon depolaması olarak biçimlendirilen kart şifrelenir ve yalnız o telefonda çalışır. Sıradan harici depolama olarak kullanılan kart ise çok sınırlı korunur. Kartı başka bir cihaza takan içindekileri okuyabilir. Samsung'un destek sayfası da fabrika ayarının SD karttaki verileri silmediğini yazar.
Kılıfı ve kutuyu da kontrol et. İçinde unutulmuş bir kart ya da not kalmasın. Garanti için faturayı vereceksen kopyasında adres ve kimlik numarası gibi gereksiz bilgileri kapatabilirsin.
e-Devlet, banka ve diğer oturumları nasıl kapatırsın?
Sıfırlama telefondaki oturumları siler, ama hesapların tarafında eski telefon hâlâ "tanınan cihaz" olarak kalabilir. Bu listeleri temizle.
- e-Devlet: İki aşamalı girişte eski telefon kayıtlı cihazınsa onu sil. turkiye.gov.tr'de Güvenlik ve Ayarlar menüsündeki Kayıtlı Cihaz İşlemleri sayfasından eski cihazı kaldır, yeni telefonu kaydet. Yedek Kod İşlemleri'nden yeni yedek kod al ve telefon dışında bir yerde sakla.
- Banka: Mobil bankacılık uygulaman telefonu tanımlı cihaz olarak kaydetmiş olabilir. Uygulamada cihaz yönetimi bölümü varsa eski telefonu oradan kaldır. Bulamazsan bankanı resmî müşteri hizmetleri numarasından ara.
- Google ve Apple: myaccount.google.com'daki cihaz listesinde ve Apple Hesabındaki aygıt listesinde eski telefon görünmüyor olmalı. Görünüyorsa kaldır.
Teslimden bir gün sonra bu listelere bir kez daha bak.
İkinci el telefon alırken nelere bakmalısın?
Alıcıysan en önemli kontrol, telefonun önceki sahibinin hesabından kurtulmuş olmasıdır. Bunu satıcının yanında, parayı vermeden yap.
- Kurulum ekranı: Apple, kullanılmış bir iPhone alırken telefonun "Merhaba" ekranıyla açılması gerektiğini yazar. Kilit ekranı ya da ana ekran görünüyorsa telefon silinmemiştir. Önceki sahibin Apple Hesabı soruluyorsa telefon hâlâ ona bağlıdır. "iPhone Sahibine Kilitlendi" ekranı görürsen alma. Android'de kurulum önceki Google hesabını istiyorsa cihaz koruması açıktır.
- Kendi hesabınla kur: Kurulumu yerinde başlat ve kendi hesabınla giriş yapabildiğini gör.
- IMEI: Telefonda *#06# tuşla. Çıkan numara ayarlardaki ve kutudaki numarayla aynı olmalı. Sonra e-Devlet'teki IMEI Sorgulama hizmetiyle cihazın yasal yoldan ithal edilip edilmediğine ve kayıp ya da çalıntı bildirimi olup olmadığına bak. Bildirimin nasıl yapıldığı telefonum çalındı rehberinde.
- Ödeme: Kapora isteyen satıcıya ve sana "güvenli ödeme" bağlantısı gönderen alıcıya dikkat et. Sahte ödeme sayfalarını ilan sitesi dolandırıcılığı yazısında anlattık.
Satıcıysan bir tuzağı daha bil. Alıcı "ödemeyi onaylamak için sana gelen kodu söyle" derse kodu verme. O kod WhatsApp ya da ilan hesabının giriş kodu olabilir. Para kaybettiysen bankanı resmî müşteri hizmetleri numarasından ara, kartını kapattır ve işleme itiraz et. Mesajları ve ekran görüntülerini sakla, en yakın polis merkezine, jandarmaya ya da Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulun.
Kaynaklar
- Apple Destek: iPhone veya iPad'inizi satmadan, başkasına vermeden ya da takas etmeden önce yapmanız gerekenler
- Apple Destek: iPhone ve iPad için Etkinleştirme Kilidi
- Android Yardım: Başka kişilerin cihazınızı izinsiz kullanmasını önlemeye yardımcı olma
- Android Open Source Project: Dosya tabanlı şifreleme (File-based encryption)
- Apple Platform Security: Data Protection ve anahtarın silinmesi
Sık sorulan sorular
Fabrika ayarlarına sıfırlanan telefondan veri kurtarılır mı?
Şifreli bir telefonda pratikte hayır. Android 10 ve sonrasıyla çıkan telefonlar ve parola konmuş iPhone'lar veriyi şifreli tutar. Sıfırlama bu şifrenin anahtarını siler, geride kalan baytlar okunamaz. Risk, şifrelemesi kapalı eski telefonlarda, hafıza kartında ve telefonla birlikte silinmeyen bulut yedeklerinde kalır. Bu yüzden kartı çıkar ve yedeklerini kontrol et.
Google hesabından çıkmadan sıfırladım, alıcı telefonu açamıyor. Ne yapmalıyım?
Telefon, kurulumda daha önce bağlı olan Google hesabını istiyor. Alıcıyla buluş, kurulum ekranında kendi hesabınla giriş yap. Sonra Ayarlar'daki hesaplar bölümünden Google hesabını kaldır ve telefonu yeniden sıfırla. Şifreni alıcıya söyleme ya da yazdırma. Şifreni yakın zamanda sıfırladıysan Google, sıfırlamadan önce 24 saat beklemeni önerir.
Telefonu satarken SIM kartı ve hafıza kartını vermeli miyim?
Hayır. SIM kart senin hattındır, mobil imza kullanıyorsan o da karta bağlıdır. Kartı çıkar ve yeni telefonuna tak. Hafıza kartını da satışa katma. Sıradan harici depolama olarak kullanılan kart telefonun şifreli alanının dışındadır ve başka bir cihaza takan içini okuyabilir. eSIM kullanıyorsan hattını taşıdıktan sonra sıfırlarken eSIM'i de sil.
İkinci el telefonun çalıntı olup olmadığını nasıl anlarım?
Telefonda *#06# tuşlayıp IMEI numarasını gör. Ayarlardaki ve kutudaki numarayla aynı olmalı. Sonra e-Devlet'teki IMEI Sorgulama hizmetine yaz. Bu hizmet cihazın yasal yoldan ithal edilip edilmediğini ve kayıp ya da çalıntı bildirimi olup olmadığını gösterir. Telefonun kurulum ekranıyla açıldığını ve senin hesabınla kurulduğunu da yerinde gör.
Telefonu sattım ama sıfırlamayı unuttum. Ne yapabilirim?
Önce alıcıdan telefonu ayarlardan sıfırlamasını iste. iPhone'da iCloud'daki Aygıtları Bul bölümünden, Android'de Cihaz Takip Merkezi'nden uzaktan silebilirsin. Bunun için telefonun internete bağlı ve hâlâ senin hesabında olması gerekir. Ardından Google ya da Apple şifreni değiştir, eski telefonu hesabının cihaz listesinden kaldır ve e-Devlet kayıtlı cihazını sil.
- ikinci el telefon
- fabrika ayarları
- etkinleştirme kilidi
- veri silme
- mobil güvenlik
İlgili yazılar
- Telefonum Çalındı Ne Yapmalıyım? İlk 60 Dakika, Hat ve IMEIBireysel Güvenlik · 9 dk okuma
- SIM Kart Değişikliği Nedeniyle Şifre Gönderilemiyor: Bloke Nasıl Kalkar?Bireysel Güvenlik · 8 dk okuma
- İlan Sitesi Dolandırıcılığı: Param Güvende ve Sahte Ödeme LinkiBireysel Güvenlik · 6 dk okuma
- İki Adımlı Doğrulama (2FA) Nedir, Hangisi En Güvenli?Bireysel Güvenlik · 8 dk okuma