Port Nedir? 22, 80, 443 ve Açık Port Kontrolü

Port nedir sorusunun kısa cevabı şu: bilgisayarına gelen bir bağlantının hangi programa teslim edileceğini söyleyen numara. Tarayıcın bir siteye bağlanırken 443'ü, bir sunucuya uzaktan bağlanırken 22'yi kullanırsın. Bu yazıda numaraların nasıl gruplandığını, TCP ile UDP farkını, açık portun ne zaman risk olduğunu ve kendi cihazındaki açık portları nasıl bulacağını göreceksin.

Port nedir ve ne işe yarar?

Bir sunucuda aynı anda web sitesi, uzak bağlantı ve veritabanı çalışabilir. Hepsi aynı IP adresini paylaşır. Gelen paketin hangi programa gideceğini port numarası belirler. IP adresi binanın adresiyse port, daire numarasıdır.

Adres ve port birlikte yazılır: 192.0.2.10:443, "192.0.2.10 adresindeki 443 numaralı port" demektir. Port numarası 16 bitlik bir alandır. Bu yüzden 0 ile 65535 arasında bir değer alır.

Her bağlantının iki ucu vardır:

• Hedef port: Sunucunun dinlediği numara. Bir HTTPS sitesi için genellikle 443.
• Kaynak port: Senin cihazının o bağlantı için seçtiği geçici numara. Örneğin 51514.

Tarayıcında farklı sitelere açılmış on sekme varsa her bağlantı ayrı bir kaynak port kullanır. Yanıtlar bu sayede doğru sekmeye döner. Paketin cihazına kadar nasıl geldiğini OSI ve TCP/IP modeli yazısında katman katman görebilirsin.

TCP portu ile UDP portu arasındaki fark nedir?

Port numarası iki ana taşıma protokolünde kullanılır. İkisi farklı çalışır:

• TCP önce üç adımlı el sıkışmayla bağlantı kurar. Kaybolan paketi yeniden gönderir ve sırayı korur. Klasik web trafiği, SSH ve e-posta TCP kullanır.
• UDP bağlantı kurmadan gönderir. Daha hafiftir, kayıp paketi kendisi telafi etmez. DNS sorguları, sesli görüşmeler ve çok oyunculu oyunlar genellikle UDP kullanır.

Önemli ayrıntı şu: TCP ve UDP numaraları ayrı tutulur. TCP 53 ile UDP 53 iki farklı uç noktadır. DNS ikisini de kullanır. Sorgular genellikle UDP'den gider, büyük yanıtlar TCP'ye geçebilir.

Güvenlik açısından bunun sonucu basit. Port kontrolü yaparken yalnız TCP'ye bakarsan UDP'de dinleyen bir hizmeti kaçırırsın. UDP'yi uzaktan doğrulamak da zordur, çünkü yanıt gelmemesi hem "açık" hem "filtreli" anlamına gelebilir.

Port numaraları nasıl gruplanır?

Port numaralarını IANA yönetir. RFC 6335, 0 ile 65535 arasını üç aralığa böler:

Kayıt bir gelenektir, zorunluluk değil. Bir hizmeti istediğin porta taşıyabilirsin. Bu yüzden taramada "8443 açık" görmek orada HTTPS çalıştığını kanıtlamaz. Hizmetin gerçekte ne olduğunu sürüm tespitiyle doğrularsın.

En sık karşılaşılan portlar hangileridir?

Aşağıdaki numaraları tarama çıktılarında ve güvenlik duvarı kurallarında sürekli görürsün. İlk dokuzu IANA kaydıdır. Sonuncusu bir aracın kendi varsayılanıdır.

Portları, protokolleri ve alt ağ hesabını tek sayfada görmek için ağ temelleri kopya kâğıdına bak.

Açık port ne demek, ne zaman risktir?

Açık port, bir programın o numarada bağlantı kabul ettiği anlamına gelir. Kapalı portta cihaz yanıt verir ama dinleyen program yoktur. Filtreli portta ise araya giren bir güvenlik duvarı yanıtı engeller. Bu durumların tarama çıktısında nasıl göründüğünü Nmap nedir yazısındaki tabloda bulabilirsin.

Açık port tek başına sorun değildir. Şu durumlardan biri varsa sorun olur:

• Gereksiz hizmet: Kurulumdan kalan, artık kullanmadığın bir program dinliyor.
• İnternete açık yönetim hizmeti: RDP (3389), SSH (22) ya da SMB (445) dışarıdan erişilebilir ve parolası zayıf.
• Eski sürüm: Dinleyen yazılımın bilinen ve yamalanmamış bir açığı var.
• Şifresiz protokol: Telnet ya da FTP üzerinden parola gönderiliyor.
• Yanlış dinleme adresi: Yalnız bu cihazda kalması gereken bir hizmet tüm ağa açılmış.

İnternete açık portlar, Shodan gibi arama motorlarının sürekli taradığı ve kaydettiği yüzeydir. Oraya düşen bir hizmetin sürüm bilgisi herkesin önündedir. Bu taramanın nasıl yapıldığını Shodan nedir yazısında görebilirsin.

Bilgisayarındaki açık portları nasıl kontrol edersin?

Kendi cihazını incelemek için tarama aracına gerek yok. İşletim sisteminin kendi komutları hangi programın hangi portu dinlediğini gösterir.

sudo ile çalıştırdığında başka kullanıcılara ait süreçleri de görürsün. Çıktıda en önemli sütun yerel adrestir:

• 127.0.0.1:11434 yalnız bu cihazdan erişilir. Ollama'nın varsayılanı budur.
• 0.0.0.0:22 ya da [::]:22 tüm ağ arayüzlerinde dinler. Güvenlik duvarı izin verirse ağdaki başka cihazlar da bağlanabilir.
• 192.168.1.20:8080 yalnız o ağ arayüzünde dinler.

Kontrol sırası:

1. Komutu çalıştır ve dinleyen portları listele.
2. Her satırdaki programı tanı. Windows'ta PID değerini Görev Yöneticisi'ndeki PID sütunuyla eşleştir.
3. Tanımadığın programın adını ve dosya yolunu araştır.
4. Kullanmadığın hizmeti durdur ve otomatik başlamasını kapat.
5. Gerekli ama yalnız sana lazım olan hizmeti 127.0.0.1'e bağla.

Bu akışı bir dosya sunucusu üzerinde denemek istersen saha görevlerinde beklenmeyen bir dinleyiciyi bulup kapattığın bir senaryo var. Kendi ağındaki diğer cihazlara dışarıdan bakmak için Nmap komutları kopya kâğıdını kullan. Bunu yalnız sahibi olduğun ağda yap.

Modemdeki port yönlendirme neden önemlidir?

Ev ağındaki cihazlar modemin arkasındadır. İnternetten gelen yeni bir bağlantı varsayılan olarak içeri geçmez. Port yönlendirme kuralı bunu değiştirir. Modemin dış portunu içerideki bir cihazın portuna bağlar ve o cihazı internete açar.

Kamera, oyun konsolu ya da ev sunucusu için bir kez eklenen kural yıllarca unutulabilir. UPnP açıksa bazı cihaz ve uygulamalar modemden kendi kuralını ister. Bu yüzden iki yere bakarsın:

1. Modem arayüzündeki port yönlendirme bölümü. Bu bölüm modele göre NAT, sanal sunucu ya da port yönlendirme gibi adlar taşır.
2. UPnP ile açılmış portların listesi. Tanımadığın kayıt varsa hangi cihaza gittiğini bul.

Gerekmeyen kuralı sil. UPnP'ye ihtiyacın yoksa kapat. Yönetim arayüzünün varsayılan parolasını değiştirmek ve diğer ayarlar için modem güvenliği rehberini izle.

Portu kapatmak mı, güvenlik duvarıyla engellemek mi?

İkisi farklı işlerdir. Portu kapatmak, o portu dinleyen hizmeti durdurmaktır. Tarama aracı bu portu genellikle "kapalı" görür. Güvenlik duvarıyla engellemek ise hizmeti çalışır bırakır ama izin verilmeyen kaynaktan gelen paketi düşürür. Tarama aracı bu kez portu genellikle "filtreli" görür.

Hangisini seçeceğin duruma bağlı:

En sağlam kural, her şeyi engelleyip yalnız ihtiyacın olanı açmaktır. Kuralların nasıl yazıldığını güvenlik duvarı nedir yazısında okuyabilirsin.

Port numarasını değiştirmek bir güvenlik önlemi değildir. SSH'ı 22'den 2222'ye taşımak günlüklerdeki otomatik denemeleri azaltır. Tüm portları tarayan biri hizmeti yine bulur ve sürümünü okur.

Kaynaklar

• IANA: Hizmet adı ve port numarası kayıtları
• RFC 6335: Port numarası aralıkları ve kayıt kuralları
• Linux kılavuzu: ss(8) komutu
• Microsoft Learn: Get-NetTCPConnection
• Ollama SSS: Varsayılan adres ve port