Puan ders bitince hesaba yazılır. Bu dersi tamamlayınca +50 XP alacaksın. Giriş yapmadan ilerlersen puan yalnız bu tarayıcıda durur.
Özet, şifreleme ve kodlama farkı
Sızan yapılandırma dosyasını açtın. İçinde üç uzun, anlamsız dize duruyor. Biri parola özeti, biri şifreli veri, sonuncusu da yalnız kodlanmış metin. Hangisinin hangisi olduğunu bilmezsen yanlış yola saatler harcarsın. Bu derste üç kutuyu ayırmayı öğrenirsin: özet, şifreleme ve kodlama.
Özet fonksiyonu (hash) girdiyi alır ve sabit uzunlukta çıktı üretir. SHA-256 her girdide 256 bit döner; ekranda bu değer 64 onaltılık karakter olarak görünür. Girdi tek harf de olsa, bin sayfalık kitap da olsa çıktının boyu değişmez. NIST özetin işini şöyle tanımlar: mesajın, özet alındıktan sonra değişip değişmediğini yakalamak.
Özet tek yönlüdür. Çıktıdan girdiye giden hesap yolu yoktur, bu yüzden özeti çözemezsin. Elinden gelen tek şey tahmindir: aday girdinin özetini hesaplar, eldeki özetle karşılaştırırsın. İnternetteki özet çözen siteler de aslında çözmez. Önceden hesaplanmış dev listelerde arama yaparlar.
Şifreleme başka bir amaca hizmet eder: gizlilik. Veriyi anahtarla kilitler, doğru anahtarı bilen de kilidi açıp orijinal veriyi aynen geri alır. Geri dönüş tasarımın parçasıdır. AES ve RSA bu ailenin en tanınmış üyeleridir; aralarındaki farkı sonraki derste görürsün.
sha256("altay") = 9273141c...6c5ec416 (64 onaltılık karakter, geri dönmez)
sha256("altaz") = 34ca9724...80c418c7 (tek harf değişti, çıktı bambaşka)
aes_sifrele("altay", K) = <şifreli baytlar> (anahtarla kilitlendi)
aes_coz(<şifreli baytlar>, K) = "altay" (K elindeyse geri döner)
base64("altay") = YWx0YXk= (anahtar yok, herkes çözer)Kod bloğundaki ilk iki satıra bak. Girdiler yalnız son harfte ayrılıyor, özetler ise baştan sona farklı. Bu davranışa çığ etkisi denir. Girdideki tek bit değişikliği, çıktı bitlerinin ortalama yarısını çevirir. Çığ etkisi olmasaydı benzer parolaların benzer özetlerinden yola çıkıp tahmini daraltabilirdin.