İçeriğe atla
0 XP 0
0/4

Puan ders bitince hesaba yazılır. Bu dersi tamamlayınca +55 XP alacaksın. Giriş yapmadan ilerlersen puan yalnız bu tarayıcıda durur.

9 dk · 55 XP · 4 etkinlik

Yanlış bilgi ve dezenformasyon tespiti

Üç terimi ayır. Yanlış bilgi, iyi niyetle yayılan hatalı içeriktir. Dezenformasyon, bilerek üretilmiş ve zarar amaçlı içeriktir. Kötü niyetli ifşa ise doğru ama zarar vermek için servis edilmiş bilgidir. Üçü farklı müdahale ister.

İddiayı parçalara ayırmak ilk adımdır. 'Dün X şirketinin deposunda yangın çıktı' cümlesinde dört ayrı iddia vardır: tarih, şirket, yer ve olay. Her parça ayrı ayrı doğrulanır. Çoğu sahte içerik bir parçada çöker.

Görsel içerikte ilk hamle tersine aramadır. Eski bir yangın fotoğrafı yeni bir olay diye paylaşılır. En eski kopyayı bulursan iddia biter. İkinci hamle konum doğrulamasıdır; görüntüdeki yapı iddia edilen yerle eşleşmiyorsa içerik yeniden kullanılmıştır.

İDDİA AYRIŞTIRMA
  Metin  : "Dün Beyaz Vadi deposunda yangın çıktı"
  Parça 1: tarih = dün            -> arşiv ve haber taraması
  Parça 2: kurum = Beyaz Vadi     -> kurumsal duyuru var mı
  Parça 3: yer   = depo           -> görselde konum eşleşiyor mu
  Parça 4: olay  = yangın         -> bağımsız ikinci kaynak
  SONUÇ  : Parça 1 çöktü, görselin en eski kopyası 2023 tarihli
Dört parçadan biri çökerse iddianın tamamı şüpheli kalır. Hangi parçanın çöktüğünü yazmak raporu güçlendirir.

Sahte kurumsal iletişim ayrı bir sınıftır. Kuruma benzeyen bir alan adı, kurumun logosu ve kurumun dili kullanılır. Burada doğrulama teknik tarafa kayar: alan adı gerçekten kuruma mı ait, sertifikayı kim almış, tescil ne zaman yapılmış. Üç soru çoğu zaman yeter.